Tum dunyada buyuk ilgi goren ve sadece 30 dakika suren spor programini ilk kez Turkiye'ye getiren B-Fit, her yastan ve her gelir duzeyinden kadinlara, duzenli ve sistemli spor yapma aliskanligi kazandirmayi hedeflliyor.
B-Fit nedir?
B-Fit, muzik esliginde kisinin kendi itme ve cekme gucuyle kullandigi aletler ile toplu halde yapilan ozel bir spor programi.
Nasil yapilir?
Her biri vucudun farkli bolumlerini calistiran toplam 9 aletin bulundugu sisteme istasyon calismasi deniyor ve her gelen uye bos olan bir istasyondan gruba katilabiliyor. Belirlenmis surelerle ve sirayla aerobik ve aletli calismalarin birlesmesiyle gerceklestirilen bu spor programi toplam 30 dakika suruyor, esneme hareketleriyle de sona eriyor.
30 dakikanin onemi ve yararlari
'30 dakika'da yapilan aerobik ve kas gelistirici spor; kaslarin sekillenmesini ve kuvvetlenmesini, dayanikliligin artmasini, yorgunlugun azalmasini, performansin yukselmesini, kemik yogunlugunun korunmasini, kas ve eklem yaralanmalarinin ve sakatlanmalarinin onlenmesini, durusun gelismesini ve kan dolasiminin kolaylasmasini sagliyor.
Bircok hastaligin tedavisine de destek olan bu spor programi ile erken olum riskini azaltmak, diyabet, yuksek tansiyon, bagirsak kanseri ve kronik kalp hastaligi riskini azaltmak, ideal kiloyu korumak, saglikli kemiklere, kaslara ve eklemlere sahip olmak da mumkun.
Calisma sirasinda vucuda uygulanan yuklenme suresinin uzun ve siddetli olmamasi, her yasta ve seviyede kisinin bu spor programini uygulamasina firsat veriyor. Kisinin kendi itme ve cekme gucuyle kullanilan aletler, var olan kaslara bicim verip sekillenmesini ve Osteoporoz olusmasini engelliyor. Muzik ve ritm esliginde yapilan egzersizler ise kaslarin ritmik kanlanmasini saglayarak kalp ve dolasim sistemine de yardimci oluyor.
Zamanim yok diyenler icin buyuk firsat!
Dolasim ve kas gelistirme hareketlerini bir arada gerceklestirerek 30 dakikalik bir antrenmandan en verimli ve en hizli sonucu almayi saglayan bu programla “spor yapmak icin zamanim yok” diyenlere firsat doguyor. Ayrica gencinden yaslisina kadar genis yas araligina uygun olan programda, kisi, kendi itme ve cekme gucu sayesinde zorlanmadigi icin programa herhangi bir yas sinirlamasi da konulmuyor.
Kilosundan, formsuzlugundan ve yasliligindan dolayi utanan ve/veya spor yapmayi beceremeyecegini dusunenler ise; ayri bir beceri gerektirmeyen aletler sayesinde spora karsi negatif olan yaklasimlarini pozitife ceviriyor. Ayrica muzik esliginde yapilan egzersizlerle kisi, hem spor yapiyor, hem mutlu oluyor ayni zamanda da egleniyor.
Rehabilitasyon icin de uygulanabilir
Fizik tedavi amacli da kullanilabilen bu aletler sayesinde kisinin dogustan veya sonradan herhangi bir nedenle olusan kalici veya gecici fonksiyonel kapasite kaybinin tedavi edilmesi veya rahatlatilmasi bu spor programiyla mumkun olabiliyor.
B-Fit spor programi; Istanbul (Yildiz, Acibadem ve Bostanci), Izmir (Uckuyular ve Narlidere) ve Bodrum'daki (Oasis) subeleriyle toplam uc ilde hizmet veriyor.
8 Nisan 2007 Pazar
Rinoplasti - Burun Estetigi
Estetik burun ameliyati burun seklinin estetik cerrahi bir girisim ile yeniden bicimlendirilmesidir. Bu ameliyat ile buyuk olan burun boyutlari kucultulebilir, buyutulebilir, burun ucunuzun veya burun sirtinin sekli degistirilebilir, burun delikleri daraltilabilir veya burun ile ust dudak arasi aciyi degistirilebilir, burun sirtindaki kemik cikintilar alinarak duzeltilebilir. Burun estetigi ameliyati sirasinda, gelisimsel ya da carpma sonucu olusan deviasyonlar (burun tikanikliklari) duzeltilebilir. Estetik Rinoplasti ameliyati, fizik gorunusunuzu degistirerek kendinize olan guveninizi arttirabilir, fakat size ideal gorunumu vermesi mumkun olmayabilir veya diger insanlarin size daha farkli davranmasina yol acmayabilir.
Estetik Ameliyat olmaya karar vermeden once beklentilerinizi cok iyi dusunmeniz ve bunu doktorunuzla paylasmaniz gerekir. Estetik Rinoplasti icin en iyi adaylar mukemmel icin degil, gorunumlerini duzeltme amaciyla gelenlerdir. Eger fiziksel olarak saglikli ve psikolojik olarak dengeli ve beklentilerinizde gercekci iseniz iyi bir aday olabilirsiniz. Estetik Rinoplasti ameliyati, estetik amaclari gerceklestirmek icin veya burun icindeki egrilikleri duzeltmek ve tikanikliklari acarak solunum guclugu problemlerini duzeltmek amaciyla yapilabilir. Ameliyat yasi, 18 yas ve ustudur. Gencleri sosyal ve duygusal uygunlugu ve bu ameliyattan ne istediklerinden emin olunmalidir. Hastanin burun seklindeki estetik degisimi hakkinda isteklerinin daha iyi anlasilmasi icin hastaya daha once ameliyat edilen hastalarin ameliyat once ve sonrasi fotograflari gosterilerek yorum yapmasi istenir. Hastanin yaptigi yorumlar, kendi beklentisi hakkinda yol gosterici olur. Modern estetik rinoplastideki egilim, yapilan islemlerin burundan nefes alip vermeyi bozmadan, burnun her bolgesine dengeli ve rafine bir gorunum kazandirmaktir. Ayrica estetik rinoplastide, yapildigi belli olmayan, abartisiz dogal bir burun goruntusu amaclanmalidir. Ancak nadiren bazi hastalar burun ucunun daha fazla kaldirilmasini ya da burun sirtinin daha fazla kavisli olmasini istemektedirler. Bu konuda en iyi uygulama, hastayla birlikte ayna karsisinda hastanin parmak ucuyla burun ucunu kaldirmasi ve bu miktarin cetvelle olculmesi metodudur.Genellikle yapilacak islemin zorluk derecesine gore ameliyat ortalama bir-bir bucuk saat surer. Hastalara estetik burun ameliyati oncesinde sedasyon (sakinlestirici ilaclar) yapilir. Ameliyat genel anestezi veya lokal anestezi altinda gerceklestirilir. Ameliyat gecesi hastanede yatirilan hasta, onemli bir sorun yoksa, ertesi gun taburcu edilir. Lokal anestezi ile yapilan estetik burun ameyati sonrasinda hasta bir sure dinlendikten sonra evine gidebilir. Estetik burun ameliyati sonunda burun ustune alci atel uygulanir. Alci atel, 10. gunde tamamen cikarilir. Gozkapaklari ve cevresinde olusabilecek morluklar 10-15 gunde kaybolur. Burun sirtinda ise 15-20 gun veya daha uzun surebilen sislikler olabilir. Bu sisliklerin % 80-90'i ilk ayda gecer. Kalan sislikler ise 6-12 ayda duzelir. Genc veya genc eriskin yasta rinoplasti yapilmasi deri ve diger dokulardaki yaslanmanin etkilerini durdurmayacaktir. Hastalar tarafindan estetik burun ameliyatindan sonra olusan nihai durumun hayat boyu surmesi beklenir. Ancak ameliyatta yapilan islem, deri, kikirdak ve kemik fazlaliklarin alinmasi veya duzeltilmesidir. Tum dokular yine hastaya aittir ve diger dokularin yaslanmasiyla birlikte burun dokulari da zamanla ozelligini kaybedecektir. Bu nedenle yapilan estetik burun ameliyati sonucunda olusan burun seklinin omur boyu degismemesi beklenemez. Rinoplasti, tecrubeli bir plastik cerrah tarafindan yapildiginda komplikasyon olasiligi cok azdir. Ancak, infeksiyon, burun kanamasi veya anesteziye reaksiyon gibi komplikasyon riski her zaman vardir. Bu risklerin olasiligini cerrahinizin ameliyat oncesi ve sonrasi icin verdigi tavsiyelere uyarak azaltabilirsiniz. Ameliyat sonrasi sizinti seklinde kanamalar gorulecektir; ancak bunlar bir iki gun icinde tamamen duracaktir. Rinoplasti ameliyati burun icinden yapilir ve dista gorunur bir skar (iz) olusmaz.
Estetik burun ameliyatinda eger "acik teknik" kullanilirsa veya yayvan burun deliklerinin daraltilmasi gerekiyorsa sadece burun tabaninda ust dudak ile burun arasinda cok az bir iz kalabilir. Uygun hastalarda bu kismi kesmeden de acik rinoplasti yapilabilmektedir. Burun estetik ameliyatlarindan sonra cok dusuk oranda olusabilen (%5) kucuk bir deformiteyi (istenilmeyen kalici sislikler gibi) duzeltmek icin sekonder (ikinci) cerrahi girisim gerekebilir. Bu operasyonlar, ilk ameliyata gore daha kisa surer ve genellikle lokal anestezi altinda yapilir. Bu tur estetik burun duzeltme ameliyatlarinin sislikler tamamen duzeldikten sonra tercihan alti ay sonra yapilmasi uygun olur. Ancak tecrube ve bilgi yonunden yetersiz cerrahlar tarafindan yapilan hatali ameliyatlar sonucunda olusan onemli deformiteler veya sekil bozukluklarinin duzeltilmesi cok daha guctur. Cerrahiniz size ameliyata nasil hazirlanacaginiz konusunda, yeme ve icme kurallari, sigara iciliyorsa en az 1 hafta once kesilmesi, yuz yikanmasi, gibi talimatlarda bulunacaktir. Bu uyarilara dikkatle uymaniz, ameliyatinizin daha kolay gecmesine yardimci olacaktir.
Estetik Burun ameliyati, cerrahin secimine gore, lokal veya genel anestezi altinda yapilabilir. Lokal anestezide genellikle hafif sedasyon yapilir ve burun ve cevresi dokular uyusturulur; ameliyat sirasinda uyanik olacaksiniz fakat agriya duyarsiz olacaksiniz. Estetik burun ameliyati, genellikle bir saat kadar surer, bazi karmasik veya ek islemler gerektiginde bu sure uzayabilir. Ameliyat sirasinda burun derisi alttaki kikirdak ve kemik dokulardan ayrilir ve istenen bicime getirilir. Bicimlendirme hastanin problemine ve cerrahin sectigi teknige baglidir.
Genellikle fazlalik olusturan doku parcalari cok hassas kesicilerle cikarilir. Cikarilan dokular bazen de burnun baska bir kisminda mevcut olan eksikliklerin tamamlanmasi icin de kullanilabilir. Bircok plastik cerrah ameliyat kesilerini burun delikleri icinden yapar. Bazen, ozellikle burun ucu problemli hastalarda "acik" girisim secilebilir ve burun deliklerini ayiran orta kisimda (kolumella) ufak bir kesi yapilarak buradaki yapilarin daha iyi gorulmesi saglanir. Ameliyat sona erdiginde burnu yeni biciminde tutacak bir alci atel uygulanir.
Estetik burun ameliyati sonrasi ilk 24 saat icinde yuzunuzu sis hissedersiniz, burnunuz agriyabilir, ve kunt bir basagriniz olabilir. Ozellikle ameliyatin ertesi gun goz kapaklarinda morarma ve sisme olabilir. Bu durum birkac gun icinde dramatik olarak duzelir. Soguk tamponlarin uygulanmasi sisligi azaltir ve kendinizi daha iyi hissetmenizi saglar. Ilk gununuzu bas hafif yukarida olacak sekilde yatakta (banyoya gidis haric) geciriniz. Ameliyat gununun aksami yataktan kalkip cok az yuruyebilecek duruma gelebilirsiniz. Yataginiza geldikten alti saat kadar sonra agizdan sulu gidalar almaya baslayabilirsiniz. Her sekilde, eski gorunusunuze gore daha iyi olacaksiniz. Sislik ve morlugun buyuk kismi iki hafta icinde gecer. Sisliklerin % 90 civari ilk ay icinde duzelir. Geri kalan kismi ise 6 - 12 ay icinde tamamen gececektir.
Ayrica birkac hafta kendinizi halsiz hissedebilirsiniz. Dokulariniz iyilesirken en az bir ay kadar burnunuzu carpmaya karsi korumaniz gerekir. Burun tamponlariniz birkac gun icinde cikarilir ve kendinizi daha rahat hissedersiniz. Burun sirtina konan alci atel odemlerin azalmasina bagli olarak bir sure sonra gevseyebilir. Bu durumda 3 ila 5. gunde alci atelin degistirilmesi gerekebilir. Dikislerin alinmasina gerek yoktur cunku kendiliginden eriyen katgut dikisler kullanilir. Alci, 10. gunde tamamen cikarilir. Yaklasik 10-14 gun icinde hasta, okuluna veya, isine geri donebilecek hale gelir. Tamamen normal hayata donebilmeniz birkac hafta alabilir. Normal aktivitelere donus konusunda cerrahiniz detayli bilgileri verecektir. Asiri efor gerektiren aktivitelerden (jogging, yuzme, egilme, cinsel iliskiler- kan basincinizi arttiran her aktivite) 2-3 hafta kacinilmalidir. Burnunuzu carpmaktan veya surtmekten ve gunes yanigindan 8 hafta sureyle sakininiz. Yuz ve saciniz yikarken veya kozmetikleri kullanirken dikkatli davraniniz. Kendinizi iyi hisseder hissetmez kontakt lensleri kullanabilirsiniz. Eger olagandisi sikayetleriniz varsa veya neler yapip yapamayacaginizi soruyorsaniz doktorunuzu aramaktan cekinmeyiniz.
Estetik burun ameliyati sonrasi ilk gunlerde, yuzunuz mor ve sis iken daha iyi olacaginizi kolaylikla unutursunuz. Gercekte bircok hasta plastik cerrahi sonrasi kendisini depresyonda hisseder. Bu gayet normal ve anlasilabilirdir. Dinlenme ile bu evre gececektir. Gun ve gun burnunuz daha guzel gorunecektir ve duygulaniminiz duzelecektir. Halen, iyilesme yavastir ve adim adim ilerler. Ufak sislikler bir yil veya daha uzun sure devam edebilir. Bu arada ailenizden ve bazi arkadaslarinizdan beklenmeyen tepkiler gorebilirsiniz. Burnunuzda buyuk bir fark olmadigini soyleyebilirler. Ya da bir aile gelenegini bozmussunuz gibi gucenik davranabilirler. Boyle bir durumda oncelikle nicin ameliyat olmak istediginizi dusununuz. Eger amaciniza ulasmissaniz size yapilan cerrahi girisim basarili olmustur.
Estetik Ameliyat olmaya karar vermeden once beklentilerinizi cok iyi dusunmeniz ve bunu doktorunuzla paylasmaniz gerekir. Estetik Rinoplasti icin en iyi adaylar mukemmel icin degil, gorunumlerini duzeltme amaciyla gelenlerdir. Eger fiziksel olarak saglikli ve psikolojik olarak dengeli ve beklentilerinizde gercekci iseniz iyi bir aday olabilirsiniz. Estetik Rinoplasti ameliyati, estetik amaclari gerceklestirmek icin veya burun icindeki egrilikleri duzeltmek ve tikanikliklari acarak solunum guclugu problemlerini duzeltmek amaciyla yapilabilir. Ameliyat yasi, 18 yas ve ustudur. Gencleri sosyal ve duygusal uygunlugu ve bu ameliyattan ne istediklerinden emin olunmalidir. Hastanin burun seklindeki estetik degisimi hakkinda isteklerinin daha iyi anlasilmasi icin hastaya daha once ameliyat edilen hastalarin ameliyat once ve sonrasi fotograflari gosterilerek yorum yapmasi istenir. Hastanin yaptigi yorumlar, kendi beklentisi hakkinda yol gosterici olur. Modern estetik rinoplastideki egilim, yapilan islemlerin burundan nefes alip vermeyi bozmadan, burnun her bolgesine dengeli ve rafine bir gorunum kazandirmaktir. Ayrica estetik rinoplastide, yapildigi belli olmayan, abartisiz dogal bir burun goruntusu amaclanmalidir. Ancak nadiren bazi hastalar burun ucunun daha fazla kaldirilmasini ya da burun sirtinin daha fazla kavisli olmasini istemektedirler. Bu konuda en iyi uygulama, hastayla birlikte ayna karsisinda hastanin parmak ucuyla burun ucunu kaldirmasi ve bu miktarin cetvelle olculmesi metodudur.Genellikle yapilacak islemin zorluk derecesine gore ameliyat ortalama bir-bir bucuk saat surer. Hastalara estetik burun ameliyati oncesinde sedasyon (sakinlestirici ilaclar) yapilir. Ameliyat genel anestezi veya lokal anestezi altinda gerceklestirilir. Ameliyat gecesi hastanede yatirilan hasta, onemli bir sorun yoksa, ertesi gun taburcu edilir. Lokal anestezi ile yapilan estetik burun ameyati sonrasinda hasta bir sure dinlendikten sonra evine gidebilir. Estetik burun ameliyati sonunda burun ustune alci atel uygulanir. Alci atel, 10. gunde tamamen cikarilir. Gozkapaklari ve cevresinde olusabilecek morluklar 10-15 gunde kaybolur. Burun sirtinda ise 15-20 gun veya daha uzun surebilen sislikler olabilir. Bu sisliklerin % 80-90'i ilk ayda gecer. Kalan sislikler ise 6-12 ayda duzelir. Genc veya genc eriskin yasta rinoplasti yapilmasi deri ve diger dokulardaki yaslanmanin etkilerini durdurmayacaktir. Hastalar tarafindan estetik burun ameliyatindan sonra olusan nihai durumun hayat boyu surmesi beklenir. Ancak ameliyatta yapilan islem, deri, kikirdak ve kemik fazlaliklarin alinmasi veya duzeltilmesidir. Tum dokular yine hastaya aittir ve diger dokularin yaslanmasiyla birlikte burun dokulari da zamanla ozelligini kaybedecektir. Bu nedenle yapilan estetik burun ameliyati sonucunda olusan burun seklinin omur boyu degismemesi beklenemez. Rinoplasti, tecrubeli bir plastik cerrah tarafindan yapildiginda komplikasyon olasiligi cok azdir. Ancak, infeksiyon, burun kanamasi veya anesteziye reaksiyon gibi komplikasyon riski her zaman vardir. Bu risklerin olasiligini cerrahinizin ameliyat oncesi ve sonrasi icin verdigi tavsiyelere uyarak azaltabilirsiniz. Ameliyat sonrasi sizinti seklinde kanamalar gorulecektir; ancak bunlar bir iki gun icinde tamamen duracaktir. Rinoplasti ameliyati burun icinden yapilir ve dista gorunur bir skar (iz) olusmaz.
Estetik burun ameliyatinda eger "acik teknik" kullanilirsa veya yayvan burun deliklerinin daraltilmasi gerekiyorsa sadece burun tabaninda ust dudak ile burun arasinda cok az bir iz kalabilir. Uygun hastalarda bu kismi kesmeden de acik rinoplasti yapilabilmektedir. Burun estetik ameliyatlarindan sonra cok dusuk oranda olusabilen (%5) kucuk bir deformiteyi (istenilmeyen kalici sislikler gibi) duzeltmek icin sekonder (ikinci) cerrahi girisim gerekebilir. Bu operasyonlar, ilk ameliyata gore daha kisa surer ve genellikle lokal anestezi altinda yapilir. Bu tur estetik burun duzeltme ameliyatlarinin sislikler tamamen duzeldikten sonra tercihan alti ay sonra yapilmasi uygun olur. Ancak tecrube ve bilgi yonunden yetersiz cerrahlar tarafindan yapilan hatali ameliyatlar sonucunda olusan onemli deformiteler veya sekil bozukluklarinin duzeltilmesi cok daha guctur. Cerrahiniz size ameliyata nasil hazirlanacaginiz konusunda, yeme ve icme kurallari, sigara iciliyorsa en az 1 hafta once kesilmesi, yuz yikanmasi, gibi talimatlarda bulunacaktir. Bu uyarilara dikkatle uymaniz, ameliyatinizin daha kolay gecmesine yardimci olacaktir.
Estetik Burun ameliyati, cerrahin secimine gore, lokal veya genel anestezi altinda yapilabilir. Lokal anestezide genellikle hafif sedasyon yapilir ve burun ve cevresi dokular uyusturulur; ameliyat sirasinda uyanik olacaksiniz fakat agriya duyarsiz olacaksiniz. Estetik burun ameliyati, genellikle bir saat kadar surer, bazi karmasik veya ek islemler gerektiginde bu sure uzayabilir. Ameliyat sirasinda burun derisi alttaki kikirdak ve kemik dokulardan ayrilir ve istenen bicime getirilir. Bicimlendirme hastanin problemine ve cerrahin sectigi teknige baglidir.
Genellikle fazlalik olusturan doku parcalari cok hassas kesicilerle cikarilir. Cikarilan dokular bazen de burnun baska bir kisminda mevcut olan eksikliklerin tamamlanmasi icin de kullanilabilir. Bircok plastik cerrah ameliyat kesilerini burun delikleri icinden yapar. Bazen, ozellikle burun ucu problemli hastalarda "acik" girisim secilebilir ve burun deliklerini ayiran orta kisimda (kolumella) ufak bir kesi yapilarak buradaki yapilarin daha iyi gorulmesi saglanir. Ameliyat sona erdiginde burnu yeni biciminde tutacak bir alci atel uygulanir.
Estetik burun ameliyati sonrasi ilk 24 saat icinde yuzunuzu sis hissedersiniz, burnunuz agriyabilir, ve kunt bir basagriniz olabilir. Ozellikle ameliyatin ertesi gun goz kapaklarinda morarma ve sisme olabilir. Bu durum birkac gun icinde dramatik olarak duzelir. Soguk tamponlarin uygulanmasi sisligi azaltir ve kendinizi daha iyi hissetmenizi saglar. Ilk gununuzu bas hafif yukarida olacak sekilde yatakta (banyoya gidis haric) geciriniz. Ameliyat gununun aksami yataktan kalkip cok az yuruyebilecek duruma gelebilirsiniz. Yataginiza geldikten alti saat kadar sonra agizdan sulu gidalar almaya baslayabilirsiniz. Her sekilde, eski gorunusunuze gore daha iyi olacaksiniz. Sislik ve morlugun buyuk kismi iki hafta icinde gecer. Sisliklerin % 90 civari ilk ay icinde duzelir. Geri kalan kismi ise 6 - 12 ay icinde tamamen gececektir.
Ayrica birkac hafta kendinizi halsiz hissedebilirsiniz. Dokulariniz iyilesirken en az bir ay kadar burnunuzu carpmaya karsi korumaniz gerekir. Burun tamponlariniz birkac gun icinde cikarilir ve kendinizi daha rahat hissedersiniz. Burun sirtina konan alci atel odemlerin azalmasina bagli olarak bir sure sonra gevseyebilir. Bu durumda 3 ila 5. gunde alci atelin degistirilmesi gerekebilir. Dikislerin alinmasina gerek yoktur cunku kendiliginden eriyen katgut dikisler kullanilir. Alci, 10. gunde tamamen cikarilir. Yaklasik 10-14 gun icinde hasta, okuluna veya, isine geri donebilecek hale gelir. Tamamen normal hayata donebilmeniz birkac hafta alabilir. Normal aktivitelere donus konusunda cerrahiniz detayli bilgileri verecektir. Asiri efor gerektiren aktivitelerden (jogging, yuzme, egilme, cinsel iliskiler- kan basincinizi arttiran her aktivite) 2-3 hafta kacinilmalidir. Burnunuzu carpmaktan veya surtmekten ve gunes yanigindan 8 hafta sureyle sakininiz. Yuz ve saciniz yikarken veya kozmetikleri kullanirken dikkatli davraniniz. Kendinizi iyi hisseder hissetmez kontakt lensleri kullanabilirsiniz. Eger olagandisi sikayetleriniz varsa veya neler yapip yapamayacaginizi soruyorsaniz doktorunuzu aramaktan cekinmeyiniz.
Estetik burun ameliyati sonrasi ilk gunlerde, yuzunuz mor ve sis iken daha iyi olacaginizi kolaylikla unutursunuz. Gercekte bircok hasta plastik cerrahi sonrasi kendisini depresyonda hisseder. Bu gayet normal ve anlasilabilirdir. Dinlenme ile bu evre gececektir. Gun ve gun burnunuz daha guzel gorunecektir ve duygulaniminiz duzelecektir. Halen, iyilesme yavastir ve adim adim ilerler. Ufak sislikler bir yil veya daha uzun sure devam edebilir. Bu arada ailenizden ve bazi arkadaslarinizdan beklenmeyen tepkiler gorebilirsiniz. Burnunuzda buyuk bir fark olmadigini soyleyebilirler. Ya da bir aile gelenegini bozmussunuz gibi gucenik davranabilirler. Boyle bir durumda oncelikle nicin ameliyat olmak istediginizi dusununuz. Eger amaciniza ulasmissaniz size yapilan cerrahi girisim basarili olmustur.
DIL TEMIZLIGINI IHMAL ETMEYIN...
Dil uzerinde olusan tabakanin altinda oksijensiz ortamda yasayan mikroplarin agiz kokusuna neden oldugunu belirten uzmanlar, her gun en az bir kere dil temizligi yapilmasi gerektigi uyarisinda bulunuyorlar. ERZURUM - Toplumda her dort kisiden birinin problemi olan agiz kokusunun yuzde 95’i yeterli dis bakimi ve dil temizligi yapilmamasindan kaynaklaniyor. Ataturk Universitesi Tip Fakultesi Kulak Burun Bogaz Anabilim Dali Baskani Prof. Dr. Murat Karasen, sosyal hayati etkileyen, ozguveni sarsan, iletisim bozukluguna yol acan ve utangaclik duygusunun yasanmasina neden olan agiz kokusunun, insanlarda ice kapanma ve stres gibi olumsuzluklar yasamasina, evliliklerde bosanmalara bile neden olduguna dikkat cekti. Prof. Dr. Karasen, agiz kokusuna, sigara, agiz kurulugu, kotu agiz hijyeni, dental, burun, sinus ve bogaz problemleri, alt solunum yollari enfeksiyonlari, aclik, diyet ve cesitli hastaliklarin neden oldugunu soyledi. Toplumun yuzde 25’inin agiz kokusu problemi yasadigina dikkat ceken Prof. Dr. Karasen, agiz kokusu problemlerinin baslica nedeninin agiz bakimi yapmamak oldugunu vurguladi. Prof. Dr. Karasen, soyle dedi: “Agiz kokusuna, oksijensiz ortamda yasayabilen mikroplar neden olmaktadir. Dil uzerinde olusan tabakanin altinda yasayan bu mikroplar, kokunun en buyuk nedenidir. Dis eti problemleri, dis curukleri de bu mikroplara yasayacak ortamlar sunar. Agiz kokusu basite alinmamalidir. Yeterli dis ve dil temizligi yaparak insanlarimizin bircogu yasadiklari bu sikintidan kurtulabilir.” DIL TEMIZLIGI BILINMIYOR Avrupa ve ABD’de dil temizliginin oneminin halk arasinda bilindigini ve uzun yillardir insanlarin dis temizligi gibi dil temizligi de yaptiklarini ifade eden Prof. Dr. Karasen, “Ulkemizde dil temizligi maalesef yeterince bilinmiyor” diye konustu. Dil temizliginin yapilabilmesi icin gerekli aletlerin satisinin da yok denecek kadar az olduguna isaret eden Prof. Dr. Karasen, “Gunde en az bir kere dil temizligi yaparak, mikroplarin yasamasina imkan taniyan oksijensiz ortamin ortan kaldirilmasi lazim. Dil uzerinde olusan katman temizlenmelidir” dedi. DIYET ILE ET VE DENIZ URUNLERI DE AGIZ KOKUSU YAPIYOR Agiz kokusundan kurtulmak icin ozellikle yemeklerden sonra bol su ile gargara yapilmasini oneren Prof. Dr. Karasen, yogurt, maydanoz, tarcin, yesil cay kullaniminin da agiz kokusunu giderdigini soyledi. Yuksek protein iceren et, yumurta, deniz urunleri, baklagiller, peynir gibi gidalarin agiz kokusu yaptigini ifade eden Prof. Dr. Karasen, bu tur gidalarin tuketiminin ardindan mutlaka agiz temizliginin yapilmasini istedi. Agiz kokusunun yasanmamasi icin agzin nemli olmasi gerektigine de isaret eden Prof. Dr. Karasen, “Sivi azligi, agiz kokusuna neden olabiliyor. Diyet yapanlar da yeterli siviyi almadiklari icin agiz kurulugu nedeniyle agiz kokusu yasayabiliyorlar” seklinde konustu. |
Bobrek Yetmezligi
Genel Bilgiler
Bobrek karnin arka bolgesinde bulunan 100-150 gram agirliginda bir organdir. Normal kisilerde sag ve solda olmak uzere iki adet bobrek bulunur. Toplumda yaklasik 1000 kisinin bir tanesinde tek bobrek vardir. Tek bobrekli olmanin onemli bir sakincasi yoktur.
Bobreklerin islevi
Bobregin baslica islevleri vucut su, tuz, kalsiyum dengesinin saglanmasi, idrar araciligi ile zararli maddelerin ve ilaclarin vucuttan atilmasi ve hormon, seker ����bolizmasina olan katkilaridir. Bobrek yetmezliginde bobregin bu islevlerinde bozulma olur. Bobrek yetmezligi ani (akut) veya sinsi (kronik) seyirli olmak uzere iki sekilde gelisebilir.
Akut bobrek yetmezliginin nedenleri
Cok sayida neden vardir;
1. Agir kanama, kusma, ishal, yanik sonucu kan basincinda dusme
2. Gebelik: Kanamalar, gebelik zehirlenmesi, sagliksiz kosullarda yapilan dusukler
3. Kalp yetmezligi
4. Bobrek hastaliklari: Nefrit, bobrek damarinin tikanmasi
5. Idrar yollarinda tikaniklik: Kanser, prostat buyumesi, tasa bagli tikanma
6. Ameliyatlardan, ozellikle buyuk ameliyatlardan sonra
7. Ilaclar: Ilaclara bagli akut bobrek yetmezligi sik karsilasilan bir sorundur, bu nedenle ilaclar kesinlikle doktor denetiminde kullanilmalidir.
8. Depreme bagli kas zedelenmeleri
Kronik bobrek yetmezliginin nedenleri
Turk Nefroloji Derneginin verilerine gore;
1. Nefrit: Bobrek iltihabidir.
2. Seker hastaligi
3. Hipertansiyon
4. Tas, tikanma, tumor gibi idrar yolu hastaliklari
5. Bobrek kistleri
6. Diger nedenler
Belirti ve bulgular
Gece idrara kalkma, halsizlik, nefes darligi, carpinti, idrar miktarinda azalma, hipertansiyon, el, ayaklar ve goz etrafinda sismedir. Bobrek yetmezliginin erken donemlerinde belirtiler cok silik olabilir, tek belirti sik gece idrara kalkma olabilir. Gece idrara kalkma aksam cok sivi (cay, su, karpuz...) alanlarda veya prostat hastaligi olanlarda da gorulebilir. Gece idrara kalkan bir hastada baska bir neden yoksa bunun nedeni bobrek yetmezligi olabilir. Bu nedenle sik sik gece idrara kalkanlarin mutlaka bobrek yetmezligi yonunden arastirilmalari gereklidir. Bu amacla kan ve idrar incelemeleri yapilmalidir.
Tani
Bobrek yetmezliginin tanisi kanda ure veya kreatinin isimli maddelerin olculmesi ile mumkundur. Idrar incelemesi, radyolojik yontemler, kanin biyokimyasal incelemesi ve diger laboratuvar incelemeleri bobrek yetmezliginin nedenini anlamaya yoneliktir. Tedavi
Akut ve kronik bobrek yetmezliklerinde tedavi farklidir. Bobrek yetmezligi tedavisi hastanin ozelligine ve bobrek yetmezligine yol acan hastaliga gore degisir. Tedavi kesinlikle bir doktor denetiminde olmalidir. Tedavide en onemli nokta eger var ise kan basinci dusuklugu veya yuksekliginin kontrol altina alinmasidir. Beslenme, sivi ve tuz dengesinin saglanmasi ve ilaclar diger tedavi yontemleridir.
Akut bobrek yetmezligi olan hastalarin bobrekleri iyi ve yeterli tedavi ile genellikle duzelir. Bobrek yetmezligi ilerler ve kalici hale gelirse baska tedavi yontemleri gerekir:
1. Diyaliz
2. Bobrek nakli
Bobrek karnin arka bolgesinde bulunan 100-150 gram agirliginda bir organdir. Normal kisilerde sag ve solda olmak uzere iki adet bobrek bulunur. Toplumda yaklasik 1000 kisinin bir tanesinde tek bobrek vardir. Tek bobrekli olmanin onemli bir sakincasi yoktur.
Bobreklerin islevi
Bobregin baslica islevleri vucut su, tuz, kalsiyum dengesinin saglanmasi, idrar araciligi ile zararli maddelerin ve ilaclarin vucuttan atilmasi ve hormon, seker ����bolizmasina olan katkilaridir. Bobrek yetmezliginde bobregin bu islevlerinde bozulma olur. Bobrek yetmezligi ani (akut) veya sinsi (kronik) seyirli olmak uzere iki sekilde gelisebilir.
Akut bobrek yetmezliginin nedenleri
Cok sayida neden vardir;
1. Agir kanama, kusma, ishal, yanik sonucu kan basincinda dusme
2. Gebelik: Kanamalar, gebelik zehirlenmesi, sagliksiz kosullarda yapilan dusukler
3. Kalp yetmezligi
4. Bobrek hastaliklari: Nefrit, bobrek damarinin tikanmasi
5. Idrar yollarinda tikaniklik: Kanser, prostat buyumesi, tasa bagli tikanma
6. Ameliyatlardan, ozellikle buyuk ameliyatlardan sonra
7. Ilaclar: Ilaclara bagli akut bobrek yetmezligi sik karsilasilan bir sorundur, bu nedenle ilaclar kesinlikle doktor denetiminde kullanilmalidir.
8. Depreme bagli kas zedelenmeleri
Kronik bobrek yetmezliginin nedenleri
Turk Nefroloji Derneginin verilerine gore;
1. Nefrit: Bobrek iltihabidir.
2. Seker hastaligi
3. Hipertansiyon
4. Tas, tikanma, tumor gibi idrar yolu hastaliklari
5. Bobrek kistleri
6. Diger nedenler
Belirti ve bulgular
Gece idrara kalkma, halsizlik, nefes darligi, carpinti, idrar miktarinda azalma, hipertansiyon, el, ayaklar ve goz etrafinda sismedir. Bobrek yetmezliginin erken donemlerinde belirtiler cok silik olabilir, tek belirti sik gece idrara kalkma olabilir. Gece idrara kalkma aksam cok sivi (cay, su, karpuz...) alanlarda veya prostat hastaligi olanlarda da gorulebilir. Gece idrara kalkan bir hastada baska bir neden yoksa bunun nedeni bobrek yetmezligi olabilir. Bu nedenle sik sik gece idrara kalkanlarin mutlaka bobrek yetmezligi yonunden arastirilmalari gereklidir. Bu amacla kan ve idrar incelemeleri yapilmalidir.
Tani
Bobrek yetmezliginin tanisi kanda ure veya kreatinin isimli maddelerin olculmesi ile mumkundur. Idrar incelemesi, radyolojik yontemler, kanin biyokimyasal incelemesi ve diger laboratuvar incelemeleri bobrek yetmezliginin nedenini anlamaya yoneliktir. Tedavi
Akut ve kronik bobrek yetmezliklerinde tedavi farklidir. Bobrek yetmezligi tedavisi hastanin ozelligine ve bobrek yetmezligine yol acan hastaliga gore degisir. Tedavi kesinlikle bir doktor denetiminde olmalidir. Tedavide en onemli nokta eger var ise kan basinci dusuklugu veya yuksekliginin kontrol altina alinmasidir. Beslenme, sivi ve tuz dengesinin saglanmasi ve ilaclar diger tedavi yontemleridir.
Akut bobrek yetmezligi olan hastalarin bobrekleri iyi ve yeterli tedavi ile genellikle duzelir. Bobrek yetmezligi ilerler ve kalici hale gelirse baska tedavi yontemleri gerekir:
1. Diyaliz
2. Bobrek nakli
grip asisi hakkinda
Grip asisinin ozellikleri nedir?
Bilimadamlari hastaligi onlemek icin kullanilan alti ayri cesit grip asisini bire dusurmek konusunda yeni bir gelisme katettiler. Belcikali bilimadamlarina gore, 'hemagglutinine' ve 'neuraminidase' proteinlerinin bilesiminden olusan M2 proteinin asi solusyonlarinda kullanilmasi sayesinde, insanlar tek bir asi ile gribe karsi onlem alabilecekler. Bugune kadar hastaligi onlemek amaciyla piyasadaki alti cesit asidan birini kullanabilmek icin bazi testlerden gecmek ve uygun asi cesidi belirlemek gerekiyordu.Asi, bir onceki senede en sik karsilasilan virus tipine karsi, Dunya Saglik Orgutu'nun onerileri dogrultusunda hazirlanmaktadir. Her yil Ekim-Kasim aylarinda tek doz seklinde yapilmalidir. Asi ile koruyuculuk saglikli kisilerde %80'lere varmaktadir; yas ilerledikce koruyuculuk %50-60'lara inmekle birlikte hastaligin hafif gecirilmesi saglanmaktadir.
Kimler asi olmalidir?
Bazi durumlarda "oldurucu" bile olabilen gripten korunmanin tek yolu asi. Asinin yararli olmasi icin salgin baslamadan once yapilmasi gerekiyor. 65 yas ustundekilere, ilk 3 ayindan sonra hamilelere ve cocuklara grip asisi oneriliyor. Birbirine yakin calisan is arkadaslari, yaslilar, astim, seker ve kronik solunum hastalari, ogretmenler, ogrenciler, askerler, hac ve umreye gidenler grip icin yuksek risk grubunda bulunuyor.
Siddetli kas ve eklem agrilari, halsizlik, yuksek ates, titreme, kuru oksuruk ve bas agrisiyla ortaya cikan gripten korunmak icin, salgin baslamadan once asi yaptirarak, onlem alinmasi istendi. Uzmanlar, gribin onemli bir salgin hastalik olduguna ve bircok kisinin bu rahatsizliktan dolayi zor donemler yasadigina dikkat cekiyor.
Grip asisi, genel olarak 65 yas ve uzerindeki bireylerle, grip sonrasi hastalik riski olan herkese, 6aylik bebeklikten itibaren yapilmalidir. Cunku agir seyirli hastalik nedeniyle hem isgucu kaybi ve dolayisiyla ekonomik kayip olmakta hem de ozellikle risk gruplarinda olumle karsilasabilmekteyiz. Asi yapilmasi gereken bu yuksek risk gruplari sunlardir: 1. 65 yas ve ustundeki kisiler (ozellikle bakimevlerinde kalanlar), 2. Kronik hastaligi olan kisiler: Kronik kalp, akciger (astimlilar dahil), karaciger, bobrek hastaligi, seker hastaligi ve diger endokrin sistemi hastaligi olanlar, 3. Kronik hastalik disinda bagisiklik sistemleri zayiflamis olan kisiler: Kanserli-losemili kisiler, bagisiklik sistemi hastaligi olanlar, organ ve kemik iligi nakli yapilan kisiler, 4. Uzun sureli aspirin tedavisi alan cocuk ve gencler. Ayrica risk grubundaki kisilere grip bulastirabilecek saglikli kisilerin de (ornegin hastanelerde yogun bakim, yenidogan, nakil, bagisikligi zayif hastalarin bakildigi bolumlerde calisan doktor, hemsire, hastabakicilar; kres ve huzurevleri calisanlari; birlikte yasayan aile bireyleri,...) asilanmasi onerilmektedir.Hamile kadinlarin da, gripten korunmak icin gerekli onlemleri almasi gerektigine isaret eden uzmanlar, hamilelik sirasinda bulasan gribin, bebekte ve anne adayinda cesitli komplikasyonlara neden olduguna isaret ediyor. Ilk 3 ayindan sonra tum hamilelere grip asisi oneren uzmanlar, 6 ayindan itibaren butun bebeklere de grip asisi yaptirilmasi gerektigini kaydediyor.
Asinin yan etkileri var midir?
Asi, embriyonlu yumurta kesesinden elde edilmektedir; bu nedenle yumurta allerjisi olanlar kullanmamalidir. Asi sonrasi nadiren, hafif gecen, nezle benzeri bir tablo olusabilir. Asi yerinde kizariklik isi artisi, hafif ates kas agrilari, kiriklik hissi olabilir, 1-2 gunde duzelir. Atesli hastaligi olanlara, bu iyilestikten sonra asi onerilir. Gebe kadinlarda 3.aydan sonra ve yenidogan donemi bebeklerine asi yapilabilir. AIDS'lilere de asi yapilabilir.
Grip asisi nasil temin edilir ve yapilir?
Asi, ticari olarak eczanelerde bulunmaktadir. Recetesiz alinabilir. Fakat bir hekime danisarak yapilmasi bir cok acidan faydalidir. Grip asisini devlet odemez. Asi uygulamasi, eriskinlerde omuz kasi icine veya cilt altina, 2 .yasin altindaki cocuklarda uylugun on-yan kismina bir saglik personeli tarafindan yapilmalidir. Her sene asi icerigi degistiginden o sene uretilen asi ile asilanmalidir. Bu sekilde yapilan asi, kisiyi 1 yil kadar gripten korur.
Gripten korunmada nelere dikkat etmeliyiz?
Grip asisi olan kimse sadece gribe karsi ve ancak belli oranda korunur. Asinin bagisiklik olusturmadigi kimselerde ve grip disindaki diger solunum yolu hastaliklarinda genel korunma tedbirlerine dikkat etmeliyiz. Solunum yolu hastaliklarinin (grip, nezle, soguk alginligi vb) topluma yayilmasinda saglamlardan cok hasta olanlarin daha dikkatli ve sorumlu davranmasi gerekir. Hastalar en azindan hastaliklari tamamen duzelene kadar baskalariyla opusmemeli, kucaklasmamali ve hatta tokalasmamalidir (virus yikanmamis elde de bulunur). Ayrica yine hastalar agiz ve burunlariyla temas ettiklerinde, oksuruk hapsirik nedeniyle ellerine sekresyonlari bulastiginda ellerini yikamadan baskalarinin kullandigi telefon vb gibi ortak gereclere temas etmemelidirler. Hastalar ilk 3-4 gun zorunlu degilseler sineme, okul, isyeri, metro, otobus gibi kalabalik ortamlara girmemeli, evlerinde istirahat etmeli, mutlaka gerekiyorsa baskalarina bulastirmamak icin maske ile sokaga cikmalidirlar. En etkili korunma hastalarin alacagi bu gibi tedbirlerle olur. Korumada saglikli kisilerin alacagi tedbirler: sonbahar-kis aylarinda uygun giyim ve beslenmeye dikkat edilmesi; kalin-yunlu sicak giysiler kullanilmasi, terli kalinmamasi, bol sebze meyve tuketilmesi. Vucut direncini dusuren ve kolayca hasta olmamizi saglayan etkenlerden uzak durulmasi; asiri yorgunluk, alkol, sigara, az ve duzensiz uyku, duzensiz ve tek yonlu beslenme
Bilimadamlari hastaligi onlemek icin kullanilan alti ayri cesit grip asisini bire dusurmek konusunda yeni bir gelisme katettiler. Belcikali bilimadamlarina gore, 'hemagglutinine' ve 'neuraminidase' proteinlerinin bilesiminden olusan M2 proteinin asi solusyonlarinda kullanilmasi sayesinde, insanlar tek bir asi ile gribe karsi onlem alabilecekler. Bugune kadar hastaligi onlemek amaciyla piyasadaki alti cesit asidan birini kullanabilmek icin bazi testlerden gecmek ve uygun asi cesidi belirlemek gerekiyordu.Asi, bir onceki senede en sik karsilasilan virus tipine karsi, Dunya Saglik Orgutu'nun onerileri dogrultusunda hazirlanmaktadir. Her yil Ekim-Kasim aylarinda tek doz seklinde yapilmalidir. Asi ile koruyuculuk saglikli kisilerde %80'lere varmaktadir; yas ilerledikce koruyuculuk %50-60'lara inmekle birlikte hastaligin hafif gecirilmesi saglanmaktadir.
Kimler asi olmalidir?
Bazi durumlarda "oldurucu" bile olabilen gripten korunmanin tek yolu asi. Asinin yararli olmasi icin salgin baslamadan once yapilmasi gerekiyor. 65 yas ustundekilere, ilk 3 ayindan sonra hamilelere ve cocuklara grip asisi oneriliyor. Birbirine yakin calisan is arkadaslari, yaslilar, astim, seker ve kronik solunum hastalari, ogretmenler, ogrenciler, askerler, hac ve umreye gidenler grip icin yuksek risk grubunda bulunuyor.
Siddetli kas ve eklem agrilari, halsizlik, yuksek ates, titreme, kuru oksuruk ve bas agrisiyla ortaya cikan gripten korunmak icin, salgin baslamadan once asi yaptirarak, onlem alinmasi istendi. Uzmanlar, gribin onemli bir salgin hastalik olduguna ve bircok kisinin bu rahatsizliktan dolayi zor donemler yasadigina dikkat cekiyor.
Grip asisi, genel olarak 65 yas ve uzerindeki bireylerle, grip sonrasi hastalik riski olan herkese, 6aylik bebeklikten itibaren yapilmalidir. Cunku agir seyirli hastalik nedeniyle hem isgucu kaybi ve dolayisiyla ekonomik kayip olmakta hem de ozellikle risk gruplarinda olumle karsilasabilmekteyiz. Asi yapilmasi gereken bu yuksek risk gruplari sunlardir: 1. 65 yas ve ustundeki kisiler (ozellikle bakimevlerinde kalanlar), 2. Kronik hastaligi olan kisiler: Kronik kalp, akciger (astimlilar dahil), karaciger, bobrek hastaligi, seker hastaligi ve diger endokrin sistemi hastaligi olanlar, 3. Kronik hastalik disinda bagisiklik sistemleri zayiflamis olan kisiler: Kanserli-losemili kisiler, bagisiklik sistemi hastaligi olanlar, organ ve kemik iligi nakli yapilan kisiler, 4. Uzun sureli aspirin tedavisi alan cocuk ve gencler. Ayrica risk grubundaki kisilere grip bulastirabilecek saglikli kisilerin de (ornegin hastanelerde yogun bakim, yenidogan, nakil, bagisikligi zayif hastalarin bakildigi bolumlerde calisan doktor, hemsire, hastabakicilar; kres ve huzurevleri calisanlari; birlikte yasayan aile bireyleri,...) asilanmasi onerilmektedir.Hamile kadinlarin da, gripten korunmak icin gerekli onlemleri almasi gerektigine isaret eden uzmanlar, hamilelik sirasinda bulasan gribin, bebekte ve anne adayinda cesitli komplikasyonlara neden olduguna isaret ediyor. Ilk 3 ayindan sonra tum hamilelere grip asisi oneren uzmanlar, 6 ayindan itibaren butun bebeklere de grip asisi yaptirilmasi gerektigini kaydediyor.
Asinin yan etkileri var midir?
Asi, embriyonlu yumurta kesesinden elde edilmektedir; bu nedenle yumurta allerjisi olanlar kullanmamalidir. Asi sonrasi nadiren, hafif gecen, nezle benzeri bir tablo olusabilir. Asi yerinde kizariklik isi artisi, hafif ates kas agrilari, kiriklik hissi olabilir, 1-2 gunde duzelir. Atesli hastaligi olanlara, bu iyilestikten sonra asi onerilir. Gebe kadinlarda 3.aydan sonra ve yenidogan donemi bebeklerine asi yapilabilir. AIDS'lilere de asi yapilabilir.
Grip asisi nasil temin edilir ve yapilir?
Asi, ticari olarak eczanelerde bulunmaktadir. Recetesiz alinabilir. Fakat bir hekime danisarak yapilmasi bir cok acidan faydalidir. Grip asisini devlet odemez. Asi uygulamasi, eriskinlerde omuz kasi icine veya cilt altina, 2 .yasin altindaki cocuklarda uylugun on-yan kismina bir saglik personeli tarafindan yapilmalidir. Her sene asi icerigi degistiginden o sene uretilen asi ile asilanmalidir. Bu sekilde yapilan asi, kisiyi 1 yil kadar gripten korur.
Gripten korunmada nelere dikkat etmeliyiz?
Grip asisi olan kimse sadece gribe karsi ve ancak belli oranda korunur. Asinin bagisiklik olusturmadigi kimselerde ve grip disindaki diger solunum yolu hastaliklarinda genel korunma tedbirlerine dikkat etmeliyiz. Solunum yolu hastaliklarinin (grip, nezle, soguk alginligi vb) topluma yayilmasinda saglamlardan cok hasta olanlarin daha dikkatli ve sorumlu davranmasi gerekir. Hastalar en azindan hastaliklari tamamen duzelene kadar baskalariyla opusmemeli, kucaklasmamali ve hatta tokalasmamalidir (virus yikanmamis elde de bulunur). Ayrica yine hastalar agiz ve burunlariyla temas ettiklerinde, oksuruk hapsirik nedeniyle ellerine sekresyonlari bulastiginda ellerini yikamadan baskalarinin kullandigi telefon vb gibi ortak gereclere temas etmemelidirler. Hastalar ilk 3-4 gun zorunlu degilseler sineme, okul, isyeri, metro, otobus gibi kalabalik ortamlara girmemeli, evlerinde istirahat etmeli, mutlaka gerekiyorsa baskalarina bulastirmamak icin maske ile sokaga cikmalidirlar. En etkili korunma hastalarin alacagi bu gibi tedbirlerle olur. Korumada saglikli kisilerin alacagi tedbirler: sonbahar-kis aylarinda uygun giyim ve beslenmeye dikkat edilmesi; kalin-yunlu sicak giysiler kullanilmasi, terli kalinmamasi, bol sebze meyve tuketilmesi. Vucut direncini dusuren ve kolayca hasta olmamizi saglayan etkenlerden uzak durulmasi; asiri yorgunluk, alkol, sigara, az ve duzensiz uyku, duzensiz ve tek yonlu beslenme
'Madde madde' bagimlilik
KOTU KULLANIM:
Bir ilac ya da maddenin verdigi bedensel, ruhsal ya da toplumsal zararlara karsin tedavi disi amaclarla kullanilmasidir (keyif almak, neselenmek gibi).BAGIMLILIK:
Dunya Saglik Orgutu, aliskanlik ve tutkunluk kavramlarini birlikte iceren "Bagimlilik" deyimini onermektedir. Belli bir sure surekli kullanilan bir maddeye karsi olusan psikolojik ve fiziksel bagimlilik durumudur. Direnc artimi ile birlikte gittikce doz arttirilir. Kisi maddeyi bulmak ve almak icin cok guclu bir istek ve zorlama altindadir. Maddeyi almadigi zaman yoksunluk belirtileri gorulur, "Bagimlilik" sonucu kisi ve toplum zarar gorur.
� Fiziksel Bagimlilik: Alisilmis bir maddenin kesilmesinden sonra, veya alisilan dozun altina inildiginde degisik yoksunluk belirtileri ortaya cikarsa, maddeye karsi direnc artimi olmussa fiziksel bagimliliktan soz edilir.Psikolojik Bagimlilik:
Zararli etkilerin gorulmesi ve bilinmesine karsin bir maddeyi almak icin dayanilmaz bir istek, bir gereksinim vardir. Yoksunluk belirtileri gorulmez, direnc artimi olmaz.YOKSUNLUK BELIRTILERI:
Madde bagimliliginda alisilan dozun altina inilmesi veya maddenin kesilmesiyle ortaya cikan bedensel ve ruhsal belirtilerdir. Bu belirtiler sigarada oldugu gibi kimi zaman tedavi gerektirmeyecek denli hafif olabildigi gibi, alkol, eroin, kokain gibi maddelerde olumle sonuclanabilecek denli agir seyredebilir.
Bu maddelerin yoksunluk donemlerinde bilinc bulanikligi, dikkat, bellek bozuklugu, varsanilarin ortaya cikabildigi agir tablolara Delirium adi verilir. Alkol yoksunlugunda or-
taya cikabilen Delirium durumuna ozel olarak "Delirium Tremens" adi verilir.TOLERANS:
Ayni etkiyi saglamak icin madde dozunun surekli artirilmasinin gerekmesi. Ornegin, eroinde istenilen etkiye ulasabilmek icin zamanla ilk dozun ioo katina dek cikilmaktadir.Capraz Tolerans Gelismesi: Ayni maddeden veya benzer etkili maddelerden birine karsi gelisen direnc digerine de olmaktadir.
Belli bir sure madde alma sonucu maddeye karsi psikolojik, bazen de fiziksel bagimlilik ortaya cikar. Madde bulmak ve almak icin dayanilmaz bir istek vardir. Direnc artimi ve yoksunluk belirtileri bulunabilir veya bulunmayabilir. Bir kiside birden cok maddeye Bagimlilik gelisebilir.BAGIMLILIK NEDENLERI
Bagimliligin olusmasinda 3 temel etkiden soz edilebilir:
1- Maddenin fizyolojik ve farmakolojik ozellikleri
2- Kisilik yapisi ve kisisel ozellikleri
3- Cevresel etki ve etkilesimler
� Fizyolojik ve farmakolojik ozellikleri:
Morfin, barbiturat, alkol gibi maddelerin cok guclu fiziksel Bagimlilik ve dayaniklilik artimi yapan etkileri vardir. Bu etkilerin beyinde reseptor adi verilen ve cok cesidi gorevleri olan bolgeleri etkiledikleri bilinmektedir. Bu etkilerin duzenegi tam olarak anlasilamamis olsa da madde aliminin bu reseptorleri etkilemesinin kiside madde arama davranisina yol actigi ve fizik bagimliligin bu nedenle ortaya ciktigi dusunulmektedir
Kisilik yapisi ve kisisel ozellikler:
Madde bagimliliginin belirlenmis, kesin bir kisilik tipi ya da bozuklugunda gorulmesi soz konusu degildir. Kisilerarasi iyi iliskiler kurabilen, uyumlu, benlik gucu yuksek kisilerde de madde bagimliligi gorulebilir ancak cogunlukla; duygusal dengesizlik, asiri Bagimlilik gereksinimi, engellenme esiginde dusukluk, cabuk parlama ve saldirgan davranislar, gerceklik yerine zevk ilkesine donukluk, olgunlasmamis cocuksu egilimler, cinsel sorun ve sapmalar, adli veya yonetimsel sorunlar madde bagimliligi olan kisilerde daha sik gorulmektedir.
Cevresel etki ve etkilesimler:
Her cagda, her ulkede ve topluluklarda bagimlilik gorulebilir. Musluman ulkelerde alkol bagimliliginin daha az buna karsin, esrar kullaniminin daha yaygin oldugu gibi gozlemler vardir. Yabanil toplumlarda dinsel toren ve ayinlerde degisik maddeler alinmaktadir. Geleneksel deger yargilarina karsi gelisen tepkisel topluluklarda, gelismis sanayi ulkelerinde her cesit madde kullanimi yaygindir.
Genel olarak toplumsal stres, toplumsal duzensizlik, kulturel yoksunluk gibi olgularla birlikte her tur ruhsal hastalik ve madde bagimliligi artmaktadir. Hizli teknolojik gelismeyle birlikte yeni maddelerin yapim, uretim ve pazarlamasinda degisimler olmustur. Ancak bu gelismeye kosut, yeterli denetim ve yasal kisitlamalarin getirilemeyisi veya uygulamadaki gecikmeler bu maddelere karsi bagimliligi yayginlastirmaktadir. En duyarli cag olan ergenlik donemindeki genclerin bu maddelere karsi ko-runamamalari madde bagimliliginin artmasina neden olmaktadir.
MADDELERIN GENEL ETKILERI VE BASLICA TEHLIKELER
� Solunum depresyonuna ya da solunum durmasina neden olabilir.
� Yanlislik sonucu alinan yuksek miktardaki doz, bilinc kaybina, komaya hatta olume neden olabilir.
� Surekli kullanim sonucu bagimliliga neden olabilir.
� Toplum ve trafik kurallarini ihlal ederek kendilerini, yakinlarini ve gorevlileri zor durumda birakabilir, kazalara neden olabilir.
� Konfuzyon (fikir ve dusuncelerin birbirine karismasi) ve korkutucu hallusinasyonlara (mevcut olmayan bir seyi gorme, isitme, tat veya kokusunu alma) neden olabilirler.
� Surekli kullananlarda kabizlik ve adet bozuklugu gorulebilir. Ileride daha ciddi ruhsal ve fiziksel bozukluklar olabilir. Bagimli kisi maddeyi enjeksiyon seklinde kullaniyorsa yara, abse, sarilik, kan zehirlenmesi ve AIDS gibi tehlikeler ile karsi karsiya gelebilir.
� Sosyal ve etik degerlerde ciddi sarsilmalara ve onemli ekonomik kayiplara yol acmaktadirlar.
