Akdeniz Universite'si Tip Fakultesi Halk Sagligi Ana Bilim Dali Ogretim Uyesi Dr.Hakan Erengin cagin hastaligi olarak nitelendirilen obezitenin hem dunyada hem de ulkemizde bir halk sorunu oldugunu soyledi.
Erengin "Turkiye Nufus Sagligi Arastirmasi'na" gore dogurganlik cagindaki Turk kadininin yuzde 34,3'unun fazla kilolu,yuzde 22,3'unun ise obez oldugu belirtildi.Bu oranin her yik artis gosterdigini soyleyen Erengin "bu oran 1998 yilinda yuzde 18,8 olarak belirlenmisti" dedi.
Erengin ulusal capta yapilan arastirmalarda Turkiye'de obezite sikliginin yuzde 22,3 oldugunu soyledi."Turkiye'de obezite en fazla yuzde 25 oranla Ic Anadolu bclgesinde goruluyor.Yas gruplarinda ise en riskli yaslar 55-59 yas araligi" dedi.
Kentlerde yasayanlar kirsal alanlarda yasayanlara oranla obezlikte daha fazla risk altinda bulunuyorlar.Kentlerde yasayanlarda yuzde 23,8 kirsal alanda yasayanlarda yuzde 19,6 oraninda obezlik goruluyor.Okur-yazar olmayanlarda obezlik orani yuzde 33,4 yuksek egitimlilerde ise yuzde 10.
19 Nisan 2007 Perşembe
Bayilma ve bilinc kaybi
Kan dolasimi yetersizligi sebebiyle meydana gelen ani ve gecici bilinc kaybi, bayilma olarak tanimlanir.
Tum vucut hareketleri sinir sistemince kontrol edilir. Sinir sistemi beyin, omurilik ve sinirleri icine alir. Bilincin kismen de olsa kaybedilmesi, beyin faaliyetlerinde aksamaya neden olur. Bilinci yerinde olmayan kisi, kendisinin ve cevresinin farkinda degildir. “Nasilsiniz? Adiniz ne?” gibi sorulara degisik duzeylerde net cevap veremez. Tum bunlarin yaninda yaralinin sese, dokunmaya, agriya ve siziya verdigi tepki, durumun ciddiyetini ve onemini kavramamiza yarar. Bilinc kaybinin cesitli nedenleri vardir.
Sebepleri
Bayilmanin veya bilinc kaybinin nedenleri cesitlidir.
• Kalp veya damar nedenli bir sorun
• Aclik nedeni ile kan sekerinin dusmesi
• Asiri yorgunluk
• Basa alinan darbeler
• Korku ve heyecanlar
• Asiri su kaybi
• Sara gibi bazi hastaliklar
Belirtileri
• Ilk olarak nabzin yavaslamasi ve zayiflamasi
• Kendinden gecme
• Hareketlerde yavaslama
• Sararma ve deride sogukluk
• Vucut isisinda dusme
Ilk Yardim
Bayilmada en tehlikeli durum; bilinc kaybi nedeniyle dilin gevsemesi ve soluk yolunu tikamasidir.
• Yarali yere dusmusse hemen kaldirmayin ancak, tehlikelere karsi onlem alin.
• Yaralinin rahat soluk almasini saglayin, kalabaligi dagitin.
• Sok pozisyonu verin.(Beyne kan ulasmasi icin ayaklarini yukari kaldirin.)
• Eger dil soluk yolunu tikamissa, yaraliya yan
yatis pozisyonu verin.
• Yaraliya yiyecek veya icecek vermeyin.
• Duyu organlarini uyarin
• Siki giysileri gevsetilip, hafif masaj yapin.
• Bayilan kisi kendine geldikten sonra bir sure dinlendirin.
Tum vucut hareketleri sinir sistemince kontrol edilir. Sinir sistemi beyin, omurilik ve sinirleri icine alir. Bilincin kismen de olsa kaybedilmesi, beyin faaliyetlerinde aksamaya neden olur. Bilinci yerinde olmayan kisi, kendisinin ve cevresinin farkinda degildir. “Nasilsiniz? Adiniz ne?” gibi sorulara degisik duzeylerde net cevap veremez. Tum bunlarin yaninda yaralinin sese, dokunmaya, agriya ve siziya verdigi tepki, durumun ciddiyetini ve onemini kavramamiza yarar. Bilinc kaybinin cesitli nedenleri vardir.
Sebepleri
Bayilmanin veya bilinc kaybinin nedenleri cesitlidir.
• Kalp veya damar nedenli bir sorun
• Aclik nedeni ile kan sekerinin dusmesi
• Asiri yorgunluk
• Basa alinan darbeler
• Korku ve heyecanlar
• Asiri su kaybi
• Sara gibi bazi hastaliklar
Belirtileri
• Ilk olarak nabzin yavaslamasi ve zayiflamasi
• Kendinden gecme
• Hareketlerde yavaslama
• Sararma ve deride sogukluk
• Vucut isisinda dusme
Ilk Yardim
Bayilmada en tehlikeli durum; bilinc kaybi nedeniyle dilin gevsemesi ve soluk yolunu tikamasidir.
• Yarali yere dusmusse hemen kaldirmayin ancak, tehlikelere karsi onlem alin.• Yaralinin rahat soluk almasini saglayin, kalabaligi dagitin.
• Sok pozisyonu verin.(Beyne kan ulasmasi icin ayaklarini yukari kaldirin.)
• Eger dil soluk yolunu tikamissa, yaraliya yan yatis pozisyonu verin.
• Yaraliya yiyecek veya icecek vermeyin.
• Duyu organlarini uyarin
• Siki giysileri gevsetilip, hafif masaj yapin.
• Bayilan kisi kendine geldikten sonra bir sure dinlendirin.
Kiyafetlerinizi korumanin 8 yolu
Gardirobunuzun her zaman yeni kalmasini ister misiniz? Oyleyse bu kurallara uyun:
• Bluzlarinizi, gomleklerinizi hatta pantolonlarinizi yikarken, dugmelerinin ilikli olmamasina dikkat edin. Boylece yirtilmalarini onlemis olursunuz.
• Takim elbiselerinizi her zaman kuru temizlemeye verin. Yipranmalarini onlersiniz.
• Kullanma talimatlarina uyun, eger ustunde kuru temizleme yaziyorsa kuru temizlemeye verin. Elde yikama yaziyorsa hic usenmeden elde yikayin.
• Ayakkabilarinizi kullandiktan sonra temizleyip yerine koyun. Kesinlikle islak birakmayin. Ozellikle yagmurlu gunlerden sonra mutlaka kurulayin.
• Yunlu giysilerinizi yaza girerken mutlaka temizleyip kaldirin, yoksa istenmeyen lekelerle karsilasabilirsiniz.
• Pantolonlarinizi asarken kemerlerini ustunden cikarin. Cunku kemerler pantolonlariniza takilip kumasi yirtabilir.
• Gece cantasi secerken plastik malzemelerden uzak durun cunku plastik cantalar cabuk renk degistirebilir.
• Suet ayakkabilarinizi giyinmeden once ozel spreyleri ile temizleyin boylece disaridaki su, tuz ya da yag gibi etkilerden korumus olursunuz.
• Bluzlarinizi, gomleklerinizi hatta pantolonlarinizi yikarken, dugmelerinin ilikli olmamasina dikkat edin. Boylece yirtilmalarini onlemis olursunuz.
• Takim elbiselerinizi her zaman kuru temizlemeye verin. Yipranmalarini onlersiniz.
• Kullanma talimatlarina uyun, eger ustunde kuru temizleme yaziyorsa kuru temizlemeye verin. Elde yikama yaziyorsa hic usenmeden elde yikayin.
• Ayakkabilarinizi kullandiktan sonra temizleyip yerine koyun. Kesinlikle islak birakmayin. Ozellikle yagmurlu gunlerden sonra mutlaka kurulayin.
• Yunlu giysilerinizi yaza girerken mutlaka temizleyip kaldirin, yoksa istenmeyen lekelerle karsilasabilirsiniz.
• Pantolonlarinizi asarken kemerlerini ustunden cikarin. Cunku kemerler pantolonlariniza takilip kumasi yirtabilir.
• Gece cantasi secerken plastik malzemelerden uzak durun cunku plastik cantalar cabuk renk degistirebilir.
• Suet ayakkabilarinizi giyinmeden once ozel spreyleri ile temizleyin boylece disaridaki su, tuz ya da yag gibi etkilerden korumus olursunuz.
Cicekleriniz sizi zehirlemesin!
Evlerin salonlarindan yatak odalarina kadar giren bitkilerin insanlarin sagligi acisindan tehlike olusturabildigini belirten Trakya Universitesi Tip Fakultesi Halk Sagligi Ana Bilim Dali Baskani Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, ''Bunlarin buyuk bir kismi zehirlenmeye sebep olabilen bitkilerdir. Bu bitkilere bagli olarak pek cok zehirlenme olayi bulunmaktadir'' dedi.
Yapraklari, cicekleri, meyveleri ile oldukca guzel olan bu bitkilerin cocuklarin ilgisini cektigini belirten Yorulmaz, cocuklarin bu bitkilere dokunmalari, ciceklerini, yapraklarini, meyvelerini koparmalari ve yemeleri sonucu zehirlenme olaylarinin yasandigini soyledi.
Zehirlenme acisindan 6 yasindan kucuk cocuklarin daha buyuk tehlike altinda oldugunu bildiren Yorulmaz, bu yaslarda cocuklarin her seyi merak ettigini ve bulduklari seyleri agizlarina attiklarini belirtti.
ABD'de her yil 100 bin kisinin bitkilere bagli zehirlenme nedeniyle hastanelere basvurdugunu ifade eden Yorulmaz, her 100 zehirlenme olayinin 3-4 tanesinin nedeninin bitkiler oldugunu soyledi.
GORUNUSLE BIRLIKTE ZEHIRLENME YONU
Cicek satin alirken gorunusu ile birlikte zehirli olup olmadigina da dikkat edilmesi gerektigini dile getiren Yorulmaz, sunlari kaydetti:
''Mumkun oldugunca zehirli olanlar evden uzaklastirilmalidir. Uzaklastirilmak istenmiyorsa kucuk cocuklarin ulasamayacagi yerlerde tutulmalidir. 5 yasindan buyuk cocuklara salon bitkilerinin zararlari anlatilmalidir. Zehirli bitkilerin bulundugu mekanlarda cocuklar mumkun oldugunca yalniz ve arkadaslariyla birlikte birakilmamalidir. Zehirli bitkilerin kurumus yapraklari, kirilan dallari ciplak elle degil eldivenle tutularak temizlenmelidir.''
BITKILERIN ETKILERI
Evlerde sus amacli bulundurulan salon bitkilerinden pek cogunun zehirleyici ozellige sahip oldugunu belirten Yorulmaz, bitkilerin etkilerini soyle anlatti:
Cuha cicegi: Bitkiye dokunuldugunda ve kurumus yapraklar ya da cicekleri temizlenirken bitkinin yapisinda bulunan ve alerjiye neden olan maddeler vucuda bulasir.
Siklamen: Yumrularinda tahris edici maddeler bulunmaktadir. Yumrularin az miktarda bile yenmesi ile mide barsak rahatsizliklari ortaya cikabilir. Yenilen miktar artarsa havale gecirmeye hatta felclere yol acabilir.
Ataturk cicegi: Alerjik etkileri vardir.
Kroton: Dokunuldugunda ciltte alerjik etkiye yol acabilir. Yenildiginde agiz mide ve barsak sisteminde tahrise, agriya yol acmaktadir.
Sus bitkileri: Bitkinin her bolumunde kalp kasina zarar veren ve kalp atim sayisinin azalmasina neden olan bir madde bulunmaktadir. Bitkinin renkli meyveleri cocuklarin ilgisini cekmekte ve bir kac meyve yenilmesiyle birlikte karin agrisi, goz bebegini buyumesi, bulanti ve uyuklama gibi zehirlenme tablosu olusur.
Acelya: Bitki yapraklarinin yenmesi ile bulanti, kusma, bas donmesi, kasinti, ishal gibi belirtiler ortaya cikar. Ayni zamanda tukuruk salgisinda artma, bulanti, kusma, ishal, bagirsaklarda kramp ve agrilar, bas donmesi deride kasinti ve yanma hissi gibi belirtiler ortaya cikmaktadir.
Sarmasik: Sarmasik son yillarda salonlarimizin duvarlarini suslemekte veya aranjman denilen birden fazla cicegin bulundugu hediyelik ciceklerde yer almaktadir. Meyve ve bilhassa tohumlari zehirlidir. Bitkinin degisik kisimlarina temas edildiginde deri iltihabi meydana gelir.
Klivya: Soganli bir bitkidir. Soganlara elli temas edilince deri iltihabina yol acar. Yenildiginde kusma ve ishale neden olur. Cok miktarda yenildiginde ise felce sebep olur.
Zakkum: Yapraklarinin yenmesi ile kalp atislarinda duzensizlik, bas donmesi, kusma ve gorme bozuklugu biciminde bir zehirlenme tablosu ortaya cikar. Fazla miktarda yenmesi ise olum yol acar.
Difenbahya: Evlerimizde cok ozenle baktigimiz difenbahya, ithal ciceklerin en zararlilarindan biridir. Bitkinin yapraginin elle ovulmasi, koparilmasi, cignenmesi gibi durumlarda zararli maddeler disariya cikar. Difenbahyanin cignenmesi veya yenmesi durumunda ise agiz icinde sisme, kizarma, yaralar meydana gelmesi, yanma ve siddetli aci, tukuruk artisi, yutma guclugu, ses kisikligi, sindirim sisteminde sisme, midede tahribat olusabilir.
Filodendron: Alerjik reaksiyonlari bitkinin bakimiyla ugrasan cicekci, bahcivan, hizmetci ve ev hanimlarinda cok gorulmektedir.
Yapraklari, cicekleri, meyveleri ile oldukca guzel olan bu bitkilerin cocuklarin ilgisini cektigini belirten Yorulmaz, cocuklarin bu bitkilere dokunmalari, ciceklerini, yapraklarini, meyvelerini koparmalari ve yemeleri sonucu zehirlenme olaylarinin yasandigini soyledi.
Zehirlenme acisindan 6 yasindan kucuk cocuklarin daha buyuk tehlike altinda oldugunu bildiren Yorulmaz, bu yaslarda cocuklarin her seyi merak ettigini ve bulduklari seyleri agizlarina attiklarini belirtti.
ABD'de her yil 100 bin kisinin bitkilere bagli zehirlenme nedeniyle hastanelere basvurdugunu ifade eden Yorulmaz, her 100 zehirlenme olayinin 3-4 tanesinin nedeninin bitkiler oldugunu soyledi.
GORUNUSLE BIRLIKTE ZEHIRLENME YONU
Cicek satin alirken gorunusu ile birlikte zehirli olup olmadigina da dikkat edilmesi gerektigini dile getiren Yorulmaz, sunlari kaydetti:
''Mumkun oldugunca zehirli olanlar evden uzaklastirilmalidir. Uzaklastirilmak istenmiyorsa kucuk cocuklarin ulasamayacagi yerlerde tutulmalidir. 5 yasindan buyuk cocuklara salon bitkilerinin zararlari anlatilmalidir. Zehirli bitkilerin bulundugu mekanlarda cocuklar mumkun oldugunca yalniz ve arkadaslariyla birlikte birakilmamalidir. Zehirli bitkilerin kurumus yapraklari, kirilan dallari ciplak elle degil eldivenle tutularak temizlenmelidir.''
BITKILERIN ETKILERI
Evlerde sus amacli bulundurulan salon bitkilerinden pek cogunun zehirleyici ozellige sahip oldugunu belirten Yorulmaz, bitkilerin etkilerini soyle anlatti:
Cuha cicegi: Bitkiye dokunuldugunda ve kurumus yapraklar ya da cicekleri temizlenirken bitkinin yapisinda bulunan ve alerjiye neden olan maddeler vucuda bulasir.
Siklamen: Yumrularinda tahris edici maddeler bulunmaktadir. Yumrularin az miktarda bile yenmesi ile mide barsak rahatsizliklari ortaya cikabilir. Yenilen miktar artarsa havale gecirmeye hatta felclere yol acabilir.
Ataturk cicegi: Alerjik etkileri vardir.
Kroton: Dokunuldugunda ciltte alerjik etkiye yol acabilir. Yenildiginde agiz mide ve barsak sisteminde tahrise, agriya yol acmaktadir.
Sus bitkileri: Bitkinin her bolumunde kalp kasina zarar veren ve kalp atim sayisinin azalmasina neden olan bir madde bulunmaktadir. Bitkinin renkli meyveleri cocuklarin ilgisini cekmekte ve bir kac meyve yenilmesiyle birlikte karin agrisi, goz bebegini buyumesi, bulanti ve uyuklama gibi zehirlenme tablosu olusur.
Acelya: Bitki yapraklarinin yenmesi ile bulanti, kusma, bas donmesi, kasinti, ishal gibi belirtiler ortaya cikar. Ayni zamanda tukuruk salgisinda artma, bulanti, kusma, ishal, bagirsaklarda kramp ve agrilar, bas donmesi deride kasinti ve yanma hissi gibi belirtiler ortaya cikmaktadir.
Sarmasik: Sarmasik son yillarda salonlarimizin duvarlarini suslemekte veya aranjman denilen birden fazla cicegin bulundugu hediyelik ciceklerde yer almaktadir. Meyve ve bilhassa tohumlari zehirlidir. Bitkinin degisik kisimlarina temas edildiginde deri iltihabi meydana gelir.
Klivya: Soganli bir bitkidir. Soganlara elli temas edilince deri iltihabina yol acar. Yenildiginde kusma ve ishale neden olur. Cok miktarda yenildiginde ise felce sebep olur.
Zakkum: Yapraklarinin yenmesi ile kalp atislarinda duzensizlik, bas donmesi, kusma ve gorme bozuklugu biciminde bir zehirlenme tablosu ortaya cikar. Fazla miktarda yenmesi ise olum yol acar.
Difenbahya: Evlerimizde cok ozenle baktigimiz difenbahya, ithal ciceklerin en zararlilarindan biridir. Bitkinin yapraginin elle ovulmasi, koparilmasi, cignenmesi gibi durumlarda zararli maddeler disariya cikar. Difenbahyanin cignenmesi veya yenmesi durumunda ise agiz icinde sisme, kizarma, yaralar meydana gelmesi, yanma ve siddetli aci, tukuruk artisi, yutma guclugu, ses kisikligi, sindirim sisteminde sisme, midede tahribat olusabilir.
Filodendron: Alerjik reaksiyonlari bitkinin bakimiyla ugrasan cicekci, bahcivan, hizmetci ve ev hanimlarinda cok gorulmektedir.
Nasil dogum izni alinir?
Dogum oncesi ve sonrasinda annelere verilen bircok yasal hak var. Peki siz bu haklarinizi biliyor musunuz? Yanitiniz "hayir" ise Er Sigorta Mali ve Idari Isler Sorumlusu Hatice Tokgoz'un soylediklerine kulak vermenizde fayda var.
Bir anne adayinin dogum izni ne zaman baslar?
Hatice Tokgoz: Is kanunun 74. maddesine gore bir anne adayinin dogum izni dogumdan sekiz hafta once baslar. Gebelik normal sartlar altinda 40 hafta olduguna gore baslama zamani 32. haftaya tekabul eder.
Hamilelik doneminde ve dogum sonrasinda izin suresi ne kadardir?
Hatice Tokgoz: Izin suresi 8 haftasi dogumdan once, 8 haftasi dogumdan sonra olmak uzere toplam 16 haftadir. Istendigi takdirde, saglik durumu iyiyse ve doktor onay veriyorsa dogumdan uc hafta oncesine kadar calisilabilir. Calisilan bu sureler dogum sonrasi izne eklenir. Istenirse bu sureler sonunda isci 6 aylik ucretsiz izin kullanabilir ve bu sure yillik izin surelerini etkilemez.
Cogul gebeliklerde sure daha uzun mudur?
Hatice Tokgoz: Cogul gebeliklerde ise dogumdan onceki sekiz haftalik sureye iki hafta daha ilave edilir.
Hamileligini saglikli geciren bir anne adayi tum iznini dogum sonrasi kullanma hakkina sahip midir?
Hatice Tokgoz: Daha once de belirttigimiz gibi ancak dogumdan uc hafta oncesine kadar calisilabilir ve bu sure dogum sonrasi sureye eklenerek kullanilabilir.
SSK'li, Bag-kur'lu ve Emekli Sandigi mensubu anne adaylarinin gerekli izni almasi icin izlemesi gereken prosedur nedir?
Firmanizin muhasebe bolumunden calistiginiz firmanin hangi sigorta mudurlugune bagli oldugunu ogrenmelisiniz. Firmanin adresine gore dogru kuruma gidilmesi gerekir. Aksi takdirde size islem yapmazlar.
Doktorunuzdan beklenen dogum tarihini ogrenin. Bu tarihten en fazla 8 hafta oncesini hesaplayin ve randevu almaniz gereken gunu hesaplayin. Kadin dogum bolumunden herhangi bir doktordan randevu alin.
Isyerinizden aldiginiz vizite kagidi ve saglik karnesiyle sigorta hastanesine gidin. Doktor dogum tarihi konusunda sizinle ayni fikirde olursa size dogum izin belgesini verecektir. Doktor raporu almadiginiz takdirde dogum oncesi izin hakkinizi hukuki olarak kaybedersiniz.
Bu belgeyi saklamaniz gerekir. Dogum ucretinizi almak icin bu belgeye ihtiyaciniz olacak. Ve dogum izniniz bu belgenin verildigi tarihte baslar.
Bir anne adayinin dogum izni ne zaman baslar?
Hatice Tokgoz: Is kanunun 74. maddesine gore bir anne adayinin dogum izni dogumdan sekiz hafta once baslar. Gebelik normal sartlar altinda 40 hafta olduguna gore baslama zamani 32. haftaya tekabul eder.
Hamilelik doneminde ve dogum sonrasinda izin suresi ne kadardir?
Hatice Tokgoz: Izin suresi 8 haftasi dogumdan once, 8 haftasi dogumdan sonra olmak uzere toplam 16 haftadir. Istendigi takdirde, saglik durumu iyiyse ve doktor onay veriyorsa dogumdan uc hafta oncesine kadar calisilabilir. Calisilan bu sureler dogum sonrasi izne eklenir. Istenirse bu sureler sonunda isci 6 aylik ucretsiz izin kullanabilir ve bu sure yillik izin surelerini etkilemez.
Cogul gebeliklerde sure daha uzun mudur?
Hatice Tokgoz: Cogul gebeliklerde ise dogumdan onceki sekiz haftalik sureye iki hafta daha ilave edilir.
Hamileligini saglikli geciren bir anne adayi tum iznini dogum sonrasi kullanma hakkina sahip midir?
Hatice Tokgoz: Daha once de belirttigimiz gibi ancak dogumdan uc hafta oncesine kadar calisilabilir ve bu sure dogum sonrasi sureye eklenerek kullanilabilir.
SSK'li, Bag-kur'lu ve Emekli Sandigi mensubu anne adaylarinin gerekli izni almasi icin izlemesi gereken prosedur nedir?
Firmanizin muhasebe bolumunden calistiginiz firmanin hangi sigorta mudurlugune bagli oldugunu ogrenmelisiniz. Firmanin adresine gore dogru kuruma gidilmesi gerekir. Aksi takdirde size islem yapmazlar.
Doktorunuzdan beklenen dogum tarihini ogrenin. Bu tarihten en fazla 8 hafta oncesini hesaplayin ve randevu almaniz gereken gunu hesaplayin. Kadin dogum bolumunden herhangi bir doktordan randevu alin.
Isyerinizden aldiginiz vizite kagidi ve saglik karnesiyle sigorta hastanesine gidin. Doktor dogum tarihi konusunda sizinle ayni fikirde olursa size dogum izin belgesini verecektir. Doktor raporu almadiginiz takdirde dogum oncesi izin hakkinizi hukuki olarak kaybedersiniz.
Bu belgeyi saklamaniz gerekir. Dogum ucretinizi almak icin bu belgeye ihtiyaciniz olacak. Ve dogum izniniz bu belgenin verildigi tarihte baslar.
Karamsarlik, Kotumserlik yada Olumsuzluk davranislarimi nasil etkiler?
- Olaylarin en kotu tarafina bakarim.
- ``Yapabilirim'' demek yerine ``Yapamam'' derim
- Degisebilecegime dair inancim yoktur.
- Gelecege dair umidimi yitiririm.
- Butun olumlu yaklasimlara karsit gorus sunarim.
- Kendim yada baskalari hakkinda neselendirici yorumlar yapamam.
- Butun konusmalarim sikayet yada kotuleme haline gelir.
- Kendim yada baskalari icin soyleyebilecek tek iyi bir soz bile bulamam.
- Hayattaki haksizliklardan yakinirim.
- Yeni hic bir sey denemem yada risk almam cunku basarisiz olmaktan korkarim.
- Hem bu gun hemde gecmisten insanlarin bana davranislari konusunda ofkelenirim�.
- Yeni, yaratici yada potansiyeli olan fikirleri imkansiz oldugunu dusundugum icin reddederim.
- Ufkumu daraltirim, dolayisiyla gelismeme engel olurum.
- Asla risk almam.
- Trajedilerin, basarisizliklarin yada felaketlerin iyi yanini gormeye calisanlarla mucadele ederim.
- Daha buyuk bir gucun varligina inanan insanlari kucumser ve hor gorurum
- Basarisiz bir isi duzeltmeye calisan insanlarin cabalarina guler, alay ederim.
- Dusunce seklimi degistirmemek icin direnirim, cunku hic bir seyin bana yardim etmeyecegine ve degisim yapmayacagina inanirim.
Karamsar, Kotumser yada Olumsuz oldugumda kendimi�
- Yalniz, terkedilmis ve izole edilmis hissederim.
- Degersiz, bos ve ise yaramaz hissederim.
- Yetersiz, cahil ve faydasiz hissederim.
- Yenilmis, cokmus ve kaybolmus hissederim.
- Ihanet edilmis, istenmeyen ve aldatilmis hissederim.
- Bunalmis, ezilmis ve savunmasiz hissederim.
- Umursanmamis, goz ardi edilmis ve ciddiye alinmamis hissederim.
- Zayif, yenilmis ve dislanmis hissederim.
- Kustah, isyankar, ve saldirgan hissederim.
- Kendime acir, kendime lanet okur ve kendimi asagilarim.
Karamsar, Kotumser yada Olumsuz olmanin etkileri nelerdir?
Karamsar, Kotumser yada Olumsuz oldugumda�
- Insanlarin benimle konusmaktan kacindigini farkederim.
- Yasamimdan zevk almam ve gelecegimi dusundukce moralim bozulur.
- Saglikli bir sekilde sorunlari cozmeyi basaramam.
- Problemlere alternatif cozumleri kabul etmem.
- Ailem, dostlarim ve is arkadaslarim benim asiri elestirici oldugumu soylerler.
- Bir arada olmak istenecek eglenceli biri degilim.
- Yapici elestiri benim icin ne kadar degersiz oldugumu ortaya koymak demektir ve elestirinin icinde herhangi bir fayda bulmam.
- Kendimi surekli tekrar eden reddedilmeler ve yenilgiler zinciri icinde bulurum.
- "Asla basarili olmayacagim.'' Dusuncemi gerceklestirmek icin ugrasirim.
- Baskalari ile arama duvar orerim, oyle ki asilmasi imkansizdir.
- Hayat ile ilgili olumsuz dusuncelerime uymayan butun fikirlere kendimi kapatirim.
- Kimse benden hoslanmaz.
- "Evet, ama�'' tavrini severim.
- Sabit fikirliyim, dar gorusluyum ve olaylara sadece tek bir acidan bakarim.
- Asla basarili olamayacagim.
- Hic bir seyi dogru yapamam.
- Insanlar asla degismez.
- Ne kadar degismeye calisirsam calisayim farketmez, insanlar gormuyorlar.
- Gecmis tecrubelerimden biliyorum gelecek icin umitlenmenin hic bir anlami yok.
- Ne kadar degisirsem degiseyim hic bir zaman yeterli olmuyor.
- Hayat daha kolay olmali.
- Hayat adil olmali.
- Yasamda o kadar cok kotuluk var ki, iyi bir seyler olmasini nasil bekleyebilirim ki?
- Daha iyi bir yasam icin yapmam gereken cok is var� Cok zor.
- Yasamin tamami aldatmaca. Mutluluk, ask yada basari diye bir sey yok aslinda.
- Niye savasayim ki? Nasilsa duzen hep ayni: zengin daha zengin olur, fakir ise daha fakir.
- Yasamda hic bir sey garanti degil, olumden baska; niye risk alip hayatimi degistireyim ki?
- Niye baskalari degismiyor? Niye hep degismesi gereken kisi ben olmak zorundayim?
- Niye yasam benim icin daha kolay olmuyor?
- Bu sekilde olmamin sorumlusu ailemdir; hic bir sey bu gercegi degistiremez.
- Eger risk alip yasamimi degistirmeye kalkarsam sonucta kaybeden gene ben olurum.
- Insanlar sadece bir sey istedikleri zaman bana iyi davranirlar.
- Kimseye guvenme; Kimseye icini acma; asla risk alma ve her zaman kendine sakla.
- Yasamda, aci, keder ve izdiraptan baska hic bir sey yok.
- Kaderim cizilmis; Degistirmem mumkun degil.
- Genlerim, ailemden bana gecen huylar ve yetistirilme kosullarim benim bu halde olmamin sebepleridir.
- Bir kere dustun mu bir daha kalkamazsin.
- Butun insanlarin suratinda maske var ve hic kimseye guvenilmez � iyi bile gorunseler.
- Insanlarin icinde iyilik olduguna ve yasamda degismenin mumkun olduguna inanmak enayiliktir.
- Gecmiste hep kotuluk ile karsilastim, niye gelecekte farkli olmasini bekleyeyim?
- Eger insanlar beni sevseydi ve destekleselerdi beni elestirmez yada hatalarimi duzeltmezlerdi.
- Her zaman ayni: elini uzatirsan tokat yersin.
- Ne kadar iyi bir insan olmaya calisirsam calisayim isin sonunda hep aldatilan ben olurum.
- Ben kimsem oyum, bunu degistiremem.
Karamsar, Kotumser yada Olumsuz bir insanim cunku�
- Gecmiste buyuk bir trajedi yada kayip yasadim ve hala tam olarak bu aciyi atlatamadim. Kaybimi kabul edemiyorum.
- Yasamdan tam olarak keyif almama engel olan bir sakatligim var.
- Hayatim boyunca, okulda, isimde, ailemde, yada iliskilerimde surekli basarisizlik yasadim ve beceriksiz biri oldugumu kabul ettim.
- Ailem bana karsi hep umursamaz oldu. Fikirlerimin duyulmasi icin herkesle kavga etmek zorundayim.
- Gecmiste yaptigim bir hata yuzunden hala sucluluk hissediyorum; Asla affedilmeyecegim ve benim icin gelecek umitsiz. .
- Dusuncelerimi, duygularimi ve davranislarimi degistirmek istemiyorum.
- Ben inatci bir insanim ve baska insanlarin yasama pozitif yaklasmami oneren bos laflarini kabul etmiyorum.
- Ben tembel biriyim ve degismem icin cok fazla enerji harcamam, caba sarfetmem ve is yapmam gerek. Ugrasmak istemiyorum.
- Dikkat cekmekten hoslaniyorum. Simdiki davranislarim negatif olsa da ilginin merkezi olmami sagliyor.
- Her seyin en dogrusunu bildigime inaniyorum ve yanlis olabilecegim ihtimalini kabul etmiyorum
- Karsilastigim butun o aptal, ukala ve mantiksiz insanlari dusun. Inan bana benim yolum olabilecek tek dogru yol.
- Hayatimda hic mutlulugu, neseyi yada tatmin olma duygusunu yasamadim. Artik tum bunlari kazanmak benim icin imkansiz.
- Hayatimda hic bir zaman basarili insanlardan takdir yada saygi gormedim.
- Surekli olarak hatalarim, eksikliklerim, basarisizliklarim ve yetersizliklerim yuzunden suclandim.
- Ailem, arkadaslarim ve diger insanlar ile davranislarimi inceleyebilir ve bu davranislarin yasamimda ki etkilerini tespit edebilirim.
- Olumsuz davranislarimin bana zarari oldugunu kabullenebilirim.
- Olumsuz yaklasimima yol acan duygulari belirleyebilir ve esas sorunumun kaynagini kesfedebilirim.
- Olumsuz davranislarimdan dolayi duygusal olarak aci cektigimi gorebilirim.
- Davranislarimin baskalari uzerinde ki etkilerini gozlemleyebilirim.
- Bu davranislarin baskalari ile saglikli iliskiler kurmama nasil engel oldugunu anlayabilirim.
- Olumsuzlugumun ardinda yatan mantiksiz ve gecersiz dusunceleri tespit edebilirim.
- Olumsuz dusunceler yerine mantikli alternatifler gelistirebilirim.
- Olumsuzlugumun temelinde cozumlenmemis bir ofkenin yattigini kesfedip bu ofkeden kurtulmak icin caba sarfetmeye baslayabilirim.
- Kendi kendime yarattigim olumsuz dusuncelerin farkina varabilir ve bu kisir donguden cikmak icin caba sarfedebilirim.
- Kendimle ilgili gorusumu ve kendime soylediklerimi degistirebilirim.
- Baskalarindan beklemek yerine kendime daha cok onem vermeye, onaylamaya baslayabilir ve kendimi kabul etmeyi ogrenebilirim.
- Kendimi neselendirmek icin caba sarfedebilirim.
- Baskalarinin sozleri ve davranislari ile beni uzmesine yada olumsuzluga itmesine izin vermeyebilir ve bu davranislari goz ardi etmeyi ogrenebilirim.
- Hata yapmam icin kendime izin verebilir ve bunun insancil bir olay oldugunu kabul edebilirim.
- Hayatin yasamaya deger oldugu ve hayatimin kontrolunu ele alarak fark yaratabilecegim fikrine acik olabilirim.
- Tembelligimi ve inatciligimi azaltacagima dair kendi kendime soz verebilirim.
- Ise kendime olan guvenimi geri kazanmaya calisarak baslayabilirim.
Beyniniz kadin mi erkek mi?
Erkek ve kadin beyinleri, temel fonksiyonlar acisindan bir hayli benzer olsa da bilim dunyasindaki yaygin teoriler, erkek beyninin daha ziyade analiz ve kesfe yonelik “sistematik” bir yol izledigini; karsisindakinin ruh halini erkeklerden cok daha kolay anlayabilen kadin beyninin ise “empatik” bir karakteri oldugunu gosteriyor. Ancak bu ozelliklere sahip olmak icin mutlaka o cinsin bir uyesi olmak gerekmiyor.
Cunku erkeklerde “kadin beyni”, kadinlarda da “erkek beyni” olabiliyor. Hatta Cambridge Universitesi tarafindan 82 kisi uzerinde uygulanan bir testte, erkeklerin yuzde 17’sinin kadin beynine, kadinlarin yuzde 17’sinin ise erkek beynine sahip oldugu ortaya cikti. Bunun ortasinda yer alanlarin ise “dengeli beyin” tipine sahip oldugu belirtiliyor.
YATKINLIKLAR FARKLI ERKEKLER
* Satrancta daha iyi
* Goruste derinlik ve perspektif iyi
* Nesnelerle daha yakindan ilgili
* Beynin sag yarisi daha buyuk
* Sol kulagini kullanmayi tercih ediyor
* Matematik sorularini konusmadan cozer
* Cok isi ayni anda yaparken zorlanmaz
* Az goz temasi kurar
* Dikkati cabuk dagilir
* Daha fazla duygu arar
* Aciya yavas tepki verir
KADINLAR
* Yabanci dilde daha iyi
* Resmi butun olarak daha iyi goruyor
* Yuzler ve insanlarla ilgileniyor
* Beynin sol yarisi daha buyuk
* Iki kulagiyla birden dinliyor
* Aritmetik islemleri konusarak yapar
* Ayni anda cok isi yapmak zorlayabilir
* Goz temasi fazladir
* Dikkat suresi uzundur
* Daha az duygu arar
* Aciya cabuk tepki verir
Test: Beyniniz kadin mi, erkek mi?
ASAGIDAKI testi cozerek, beyninizin kadinsi ya da erkeksi taraflarini olcebilirsiniz.
1 - Birisi uzuldugu zaman sebebini anlayabiliyor musunuz?
A) Evet, hemen anliyorum
B) Hayir, genelde anlamiyorum
2 - Otomobil alacak olsaniz motor hakkinda datayli bilgi ister miydiniz?
A) Hayir B) Kesinlikle
3 - Iliskileriniz sizin icin ne kadar onemli?
A) Cok onemli B) Oncelik konusu degil
4 - Is yaparken kolaya mi kacarsiniz?
A) Evet B) Hayir kili kirk yararim
5 - Ilk seferde bir konuyu anlamayan birine durumu 2 kez anlatmak zor gelir mi?
A) Cok kolay B) Cok zor
6 - Ne okumayi tercih edersiniz?
A) Iliskiler hakkinda romantik yazilar
B) Somut gerceklere dayali makaleler
7 - Birisi sohbetinize katilmak istiyor, ne hissedersiniz?
A) Buyursun gelsin B) Rahatsiz olurum
8 - Harita okumanin sizin icin zorluk derecesi nedir?
A) Cok zor B) Cok kolay
9 - Sosyal ortamlarda ne hissedersiniz?
A) Rahat olurum
B) Bir an once gitmek isterim
10 - Eviniz duzenli mi?
A) Hayir B) Gayet duzenli
11 - Evde elektrik sisteminiz arizalanirsa ne yaparsiniz?
A) Elektrikci cagiririm
B) Kendim tamir etmeye calisirim
12 - Matematik dersinde neler hissederdiniz?
A) Sikilirdim
B) Rakamlarin buyusune kapilirdim
13 - Hava durumunu izlerken ne hissediyorsunuz?
A) Detaylar beni sikiyor
B) Meteorolojik olaylar bana ilginc geliyor
14 - Tartisma ortamlarinda tutumunuz nasildir?
A) Fikirlerimi dayatiyorsam rahatsiz olurum
B) Nerede duracagimi bilmem
DEGERLENDIRME
* A’lar B’lerden coksa:
Kadin beynine sahipsiniz
* B’ler A’lardan coksa:
Erkek beynine sahipsiniz
* A’lar ve B’ler esitse:
Dengeli bir beyniniz var
Cunku erkeklerde “kadin beyni”, kadinlarda da “erkek beyni” olabiliyor. Hatta Cambridge Universitesi tarafindan 82 kisi uzerinde uygulanan bir testte, erkeklerin yuzde 17’sinin kadin beynine, kadinlarin yuzde 17’sinin ise erkek beynine sahip oldugu ortaya cikti. Bunun ortasinda yer alanlarin ise “dengeli beyin” tipine sahip oldugu belirtiliyor.
YATKINLIKLAR FARKLI ERKEKLER
* Satrancta daha iyi
* Goruste derinlik ve perspektif iyi
* Nesnelerle daha yakindan ilgili
* Beynin sag yarisi daha buyuk
* Sol kulagini kullanmayi tercih ediyor
* Matematik sorularini konusmadan cozer
* Cok isi ayni anda yaparken zorlanmaz
* Az goz temasi kurar
* Dikkati cabuk dagilir
* Daha fazla duygu arar
* Aciya yavas tepki verir
KADINLAR
* Yabanci dilde daha iyi
* Resmi butun olarak daha iyi goruyor
* Yuzler ve insanlarla ilgileniyor
* Beynin sol yarisi daha buyuk
* Iki kulagiyla birden dinliyor
* Aritmetik islemleri konusarak yapar
* Ayni anda cok isi yapmak zorlayabilir
* Goz temasi fazladir
* Dikkat suresi uzundur
* Daha az duygu arar
* Aciya cabuk tepki verir
Test: Beyniniz kadin mi, erkek mi?
ASAGIDAKI testi cozerek, beyninizin kadinsi ya da erkeksi taraflarini olcebilirsiniz.
1 - Birisi uzuldugu zaman sebebini anlayabiliyor musunuz?
A) Evet, hemen anliyorum
B) Hayir, genelde anlamiyorum
2 - Otomobil alacak olsaniz motor hakkinda datayli bilgi ister miydiniz?
A) Hayir B) Kesinlikle
3 - Iliskileriniz sizin icin ne kadar onemli?
A) Cok onemli B) Oncelik konusu degil
4 - Is yaparken kolaya mi kacarsiniz?
A) Evet B) Hayir kili kirk yararim
5 - Ilk seferde bir konuyu anlamayan birine durumu 2 kez anlatmak zor gelir mi?
A) Cok kolay B) Cok zor
6 - Ne okumayi tercih edersiniz?
A) Iliskiler hakkinda romantik yazilar
B) Somut gerceklere dayali makaleler
7 - Birisi sohbetinize katilmak istiyor, ne hissedersiniz?
A) Buyursun gelsin B) Rahatsiz olurum
8 - Harita okumanin sizin icin zorluk derecesi nedir?
A) Cok zor B) Cok kolay
9 - Sosyal ortamlarda ne hissedersiniz?
A) Rahat olurum
B) Bir an once gitmek isterim
10 - Eviniz duzenli mi?
A) Hayir B) Gayet duzenli
11 - Evde elektrik sisteminiz arizalanirsa ne yaparsiniz?
A) Elektrikci cagiririm
B) Kendim tamir etmeye calisirim
12 - Matematik dersinde neler hissederdiniz?
A) Sikilirdim
B) Rakamlarin buyusune kapilirdim
13 - Hava durumunu izlerken ne hissediyorsunuz?
A) Detaylar beni sikiyor
B) Meteorolojik olaylar bana ilginc geliyor
14 - Tartisma ortamlarinda tutumunuz nasildir?
A) Fikirlerimi dayatiyorsam rahatsiz olurum
B) Nerede duracagimi bilmem
DEGERLENDIRME
* A’lar B’lerden coksa:
Kadin beynine sahipsiniz
* B’ler A’lardan coksa:
Erkek beynine sahipsiniz
* A’lar ve B’ler esitse:
Dengeli bir beyniniz var
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)