Kim ne kadar vitamin almalý?

A VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 0,8 - 1 mg.



Bulunduðu yerler: Karaciðer, sut, peynir, yumurtanýn sarýsý, domates, ýspanak, brokoli, bezelye.



Etki alaný: Beyin, gozler, diþler, baðýþýklýk sistemi, kalp, baðýrsak.



Eksiklik belirtisi: Savunma sisteminde zayýflama, loþ ýþýkta gorme gucluðu.



B1 VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 1,1 - 1,3 mg



Bulunduðu yerler: Maya, tahýl, patates, soya unu, karaciðer, kalp, et, sut, yumurta sarýsý, kuþkonmaz.



Etki alaný: Beyin.



Eksiklik belirtisi: Depresyon, sýkýntý, iþtahsýzlýk, karýn aðrýsý, kabýzlýk.



B2 VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 1,5 - 1,7 mg



Bulunduðu yerler: Ispanak, karaciðer, bobrek, sut, yumurta, peynir, patates.



Etki alaný: Beyin, bobrekler.



Eksiklik belirtisi: Dilde kýzarma ve yanma, sac dokulmesi, kilo kaybý.


B5, PANTOTENÝK ASÝT

Alýnmasý gereken miktar: 6 mg.



Bulunduðu yerler: Mantar, karaciðer, bobrek, yumurta sarýsý, yerfýstýðý.



Etki alaný: Baðýþýklýk sistemi.



Eksiklik belirtisi: Halsizlik, strese dayanýksýzlýk, cilt bozukluklarý.



B6 VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 1,6 - 1,8 mg



Bulunduðu yerler: Ispanak, lahana, patates, et, balýk, sut, yumurta sarýsý.



Etki alaný: Beyin, kalp, baðýþýklýk, eklemler.



Eksiklik belirtisi: Kansýzlýk, huzursuzluk, sinirlilik, deride catlama.



B 12 VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 0,003 mg.



Bulunduðu yerler: Yumurta sarýsý, balýk, sut.



Etki alaný: Beyin, kalp, baðýþýklýk sistemi.



Eksiklik belirtisi: Kansýzlýk, dilde hassaslýk, hayal gorme, kuvvetsizlik.



C VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 100 mg.



Bulunduðu yerler: Patates, yeþil biber, narenciye, kivi, sut.



Etki alaný: Cilt, kemikler, beyin, diþler, kalp, baðýþýklýk sistemi, mide, baðýrsak.



Eksiklik belirtisi: Skorbut hastalýðý, diþeti kanamalarý.



D VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 0,005 mg.



Bulunduðu yerler: Balýk, karaciðer, sut, yað, kakao, mantar, peynir, yumurta.



Etki alaný: Kemikler, diþler, eklemler.



Eksiklik belirtisi: Raþitizm, kemiklerde minarel seviyesinin duþmesi.



E VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 15 mg.



Bulunduðu yerler: Et, yumurta sarasý, sut, kaymak, sebze, soya, arpa, yulaf.



Etki alaný: Gozler, beyin, diþler, kalp, baðýþýklýk sistemi, akciðer, eklemler.



Eksiklik belirtileri: Konsantrasyon bozukluðu, uyuþukluk.



K VÝTAMÝNÝ

Alýnmasý gereken miktar: 0,08 mg.



Bulunduðu yerler: Sebze, domates, karaciðer, sut.



Etki alaný: Kemikler, kan.



Eksiklik belirtisi: Bilinmiyor.



H VÝTAMÝNÝ, BÝOTÝN

Alýnmasý gereken miktar: 0,1 mg.



Bulunduðu yerler: Soya, karaciðer, kalp, bobrek, yer fýstýðý.



Etki alaný: Cilt, týrnaklar.



Eksiklik belirtisi: Halsizlik, kansýzlýk, kalp sorunlarý, kolesterol seviyesinde artam, gozlerde kýzarýklýk.

Vitamininiz bol olsun

Sinirli misiniz, iþtahýnýz mý yok, halsiz misiniz, karnýnýz mý aðrýyor, kansýz mýsýnýz? Sorununuz sadece vitamin eksikliðinden kaynaklanýyor olabilir.



Ýnsan vucudu cok az sayýda vitamini, o da ancak kýsa bir sure icin depolayabiliyor ve sadece D vitaminini guneþ ýþýðýndan kendi kendine uretebiliyor. Bu geri kalan butun vitaminleri gunluk olarak dýþarýdan almak zorunda olduðumuz anlamýna geliyor.

Vitaminin artýk sadece uþutme turunden gundelik sýkýntýlarda baðýþýklýk sistemine destek olmak amacýyla kullanýldýðý gunler coktan geride kaldý. Yeni araþtýrmalar vitaminlerin tedavi edici etkisinin sanýlandan daha buyuk olduðunu gosteriyor. Mesela Cambridge Universitesi�nde yapýlan bir araþtýrmada damarlarýnda kireclenme olan hastalara bir yýl boyunca her gun E vitamini haplarý verildiðinde, verilmeyenlere oranla kalp krizi riskinin yuzde 47 oranýnda duþtuðu saptandý.



Harvard Universitesi�nde yapýlan bir araþtýrmada, gunde beþ porsiyondan fazla sebze ve meyve tuketen kadýnlarda goðus kanseri riskinin, gunde iki porsiyondan az yiyen kadýnlara oranla yuzde 23 oranýnda daha duþuk olduðu belirlendi. A, C ve E vitaminlerinin kremlerde kullanýldýðýnda cildin elastikiyetini artýrdýðý artýk bilinen gercekler arasýnda.



Peki kim ne kadar vitamin kullanmalý? Vucudun vitamin ihtiyacý genel saðlýk durumuna ve hayat tarzýna gore kiþiden kiþiye farklýlýk gosteriyor. Mesela sporcularýn fazladan C, E, B1 vitaminleri, sigara icenlerin C ve E vitaminleri almalarý gerekiyor.

Kansere karsi sebze ve meyve

Sebze ve meyve bakimindan zengin beslenme tarzinin, akciger kanseri riskini azalttigi bildirildi. Amerikan Tip Dernegi'nin (JAMA) yayin organinda cikan makalede ispanak, havuc, brokoli ve meyvelerde bulunan bitkisel hormonlarin (fitoostrojenler) anti-kanserojen ozellige sahip oldugu kaydedildi.

Houston'daki Teksas Universitesi uzmanlari, fitoostrojenlerle tedavinin kanser hucrelerine karsi koruyucu etki sagladigini, ancak beslenme duzeniyle akciger kanseri arasindaki iliskinin simdiye kadar yeterince arastirilmamis oldugunu belirttiler. Uzmanlardan Matthew Schabath, �Arastirmamiz, akciger kanseri hastalarinin, saglikli insanlardan daha az fitoostrojen tukettigini gosterdi� dedi.



Arastirmanin, benzer hayat tarzi suren 1674 hasta ile 1735 saglikli insan arasinda, 1995 ile 2003 yillari arasinda yurutuldugu kaydedildi.



Arastirmacilar, bu sonucun daha genis kapsamli calismalarla desteklenmesi gerektigini belirttiler.

Prostata karsi nar suyu

Amerikali bilim adamlari, nar suyunun ileride prostat kanseriyle mucadelede kullanilabilecegini kaydettiler. Wisconsin Universitesi�nde gorevli Hasan Mukhtar baskanligindaki bir arastirma ekibi, fareler uzerinde yaptigi arastirmada, hayvanlarin icme suyuna nar suyu karistirdi.

Kanserin ilerleme hizinin nar suyu miktari artikca yavasladigini tespit eden bilim adamlari, bundan sonraki deneylerde nar suyunun insanlardaki etkisini arastiracaklarini acikladilar. Amerikali bilim adamlari, farelere verilen nar suyu konsantresinin, insanlarin bir gunde icebilecegi nar suyuna esdeger oldugunu da belirttiler.

Turkiye'nin felc riski haritasi

A.A

Turk Kardiyoloji Dernegi Hipertansiyon Calisma Grubu'nca ulke genelinde yapilan arastirma, Karadeniz ve Guneydogu Anadolu bolgelerinde yasayan hipertansiyon hastalarinin onumuzdeki 10 yil icinde felc gecirme riskinin, diger bolgelere gore daha yuksek oldugunu ortaya koydu.

Calisma Grubu Baskani ve Hacettepe Universitesi (HU) Kardiyoloji Anabilim Dali Ogretim Uyesi Prof. Dr. Giray Kabakci, Ritz Carlton Oteli'nde duzenlenen basin toplantisinda arastirma sonuclarini acikladi.

Felcin (inme) dunyada olum nedenleri arasinda 3'uncu sirada yer aldigina dikkati ceken Prof. Dr. Kabakci, tum felclerin yuzde 62'sinden hipertansiyonun sorumlu oldugunu vurguladi.

Prof. Dr. Kabakci, �Bu nedenle hipertansiyonun uzerinde durulmali ve hastalik tanisi konulduktan sonra tansiyonun kontrol altina alinip alinmadigi takip edilmeli� diye konustu.

Hipertansiyondan korunmak icin �sebze agirlikli beslenme, tuzu azaltma, egzersiz ve kilo verme� onerilerinde bulunan Prof. Dr. Kabakci, felc risk faktorlerini de �yasin ilerlemesi, erkek olma, ritim bozuklugu, kalp adalesinde kalinlasma, kalp ve damar hastaligi, sigara ve diyabet� olarak siraladi.

Prof. Dr. Kabakci, ayrica aile oykusu, kilo, iyi huylu kolesterolun dusuk olmasi ve bobrek fonksiyonlarinin bozulmasinin ek risk faktoru getirdigini kaydetti.

ARASTIRMA

Prof. Dr. Giray Kabakci'nin verdigi bilgiye gore, Merck Sharp&Dohme ilac sirketinin destegiyle gerceklestirilen �Turkiye'de hipertansif hastalarda inme riski� adli arastirmada, hastanelere basvuran hastalarin onumuzdeki 10 yil icindeki inme riski hesaplandi.

Yedi bolgede ve aralarinda Ankara, Istanbul, Izmir, Trabzon, Sanliurfa, Diyarbakir'in da bulundugu 22 ilde 54-88 yas arasi 6 bin 790 hipertansiyon hastasiyla yapilan arastirma, 13 ay surdu.

Arastirmada, Turkiye'deki hipertansiyon hastalarinin yuzde 17'sinin onumuzdeki 10 yil icinde inme gecirme riski bulundugu belirlendi. Bu oran, erkeklerde yuzde 21, kadinlarda ise yuzde 15 olarak tespit edildi.

Arastirma, bolgesel farkliliklari da ortaya koydu. Buna gore, Karadeniz ve Guneydogu Anadolu bolgelerinde yasayan hastalarin yuzde 19'unun 10 yil icinde inme gecirme riski bulunuyor. Soz konusu oran, diger bolgeler icin yuzde 17 olarak saptandi.

Korkaklik genini ameliyatla aldilar ..

ABD'li bilim adamlari, bircok fobisi olan bir kisinin 'korku geni' uzerinde operasyon yapti.
Tip dunyasinda bir devrim niteligi tasiyan bu calismanin, yakin bir tarihte aciklanmasi bekleniyor. Gectigimiz aylarda, ABD'nin New Jersey kentindeki Rutgers Universitesi, 'stathmin' adli bir genin 'korku geni' oldugunu aciklamisti.

Rutgers Universitesi'nin, bu konu uzerinde yaklasik 7 yildir buyuk bir calisma surdurdugu biliniyordu. Fakat, bu calismanin sadece fareler uzerinde yapilmadigi, gundeme bomba gibi dustu.

Universite profesorlerinden Shumyatsky, insan uzerinde deney yapilmadigini soylese de, universite raporlarinda karanliktan, fareden, yukseklikten korkan bir kisinin uzerinde deney yapildigi ve o kisinin gen uzerindeki operasyon sonucu bu fobilerinden kurtuldugu yaziyor.

ABD'li bilimadamlari, olaganustu bir basariya imza attiklari halde, simdilik bu olayi gizliyor. Tip dunyasi, bu calismanin bir devrim oldugu gorusunde. Cunku, 'stathmin' adli gen uzerinde yapilan operasyon, fobi ve travmaya bagli hafiza kaybi tedavisinin onunu acacak.

Detayli bir aciklama yapilmadi
Korkular yuzunden psikolojk travma yasayanlarin, fobiler nedeniyle alt-ust olan hayatlarin artik normale donebileceginin de alti ciziliyor. 'Stathmin' adli gene uygulanan operasyonun icerigi ise aciklanmiyor. Bu operasyonun, dogustan gelen ve deneyimin ardindan bellege yerlesen korkuyu kontrol edecegi, dunyanin onde gelen profesorleri tarafindan da dogrulaniyor.

Panik unutuluyor
Rutgers Universitesi, korku geni uzerinde yapilan calisma sonucu, farelerin icgudusel olarak korkmalari gereken durumlarda bile panige kapilmadiklarinin goruldugunu kabul ediyor. Deney farelerinin diger davranislari ise, etkilenmiyor ve cevrelerini ogrenme yeteneklerinde de degisiklik olmuyor.
RADIKAL

Dogal gidalar sifa veriyor ......

Armutun nezleye, baligin koroner kalp rahatsizligina, uzumun kansizliga, kekigin bronsit ve astima iyi geldigi belirtiliyor.

Uzmanlar, nezle olanlara bol bol armut yemelerini tavsiye ediyor. Mideyi de kuvvetlendiren armut, hazmi kolaylastiriyor ve carpintiyi onluyor. Balik, kan kolesterol duzeyinin dengelenmesinde onemli rolu olan w-3 asitlerini icermesi sebebiyle, ozellikle koroner kalp rahatsizligi bulunan kisilerin kirmizi et yerine tercih etmesi gereken yiyeceklerin basinda geliyor. Ayrica balik, iyi bir E vitamini kaynagi olmasi sebebiyle de cilt kanserinin onlenmesi ve yasliliga bagli hucrelerin az zarar gormesini saglamasi, kis aylarinda enfeksiyondan korunulmasi acisindan oldukca onemli rol oynuyor.

Demirin, vucuda enerji veren maddelerin basinda yer aldigini hatirlatan uzmanlar, icinde demir bulunan besin maddelerinin baslicalarini karaciger, et, yumurta, ispanak ve kayisi olarak siraliyor.

Karnabahar ve brokolinin, son yillarda beslenme aliskanliginda onemli yer tutan sebzeler arasinda yer almaya basladigini ifade eden uzmanlar, bu sebzelerin iyi bir C vitamini ve kalsiyum kaynagi olmasi sebebiyle onemlerinin birer kat arttigini bildiriyor. Posa icerigi yonunden zengin olan bu sebzelerin, bagirsaklarin tembellesmesini engelledigini ve ileride olusabilecek bagirsak kanseri riskini azalttigini soyleyen uzmanlar, bu sebeple salata veya sebzeli yemek hazirlarken brokoli ve karnabahari da unutmamak gerektigini vurguluyor.

Uzmanlar, gunun yogun temposundan dolayi kendisini yorgun ve bitkin hissedenlerin bol bol taze hurma yiyerek, eski enerjilerine ve guclerine kavusabilecegini belirtiyor. Stresli yogun tempo sebebiyle uykusuzluktan sikayet edenlere ise aksam yemeginde buyuk bir tabak yesil salata yemeleri oneriliyor. Cunku salatanin icindeki maddelerin rahatlatici ve besleyici ozelligi bulunuyor.

Kansizliktan kurtulmak icin bol bol uzum yenmesi gerektigini bildiren uzmanlar, uzumun ayrica kalbi, mideyi ve barsaklari kuvvetlendirici oldugunu kaydediyor. Taze uzum suyunun, romatizma agrilarini geciren tabii ilaclarin basinda geldigi kaydediliyor. Her sabah cekirdekli veya cekirdeksiz kara uzumun suyunu cikarin ve bir bardak icin. Eger hergun bunu aksatmadan yaparsaniz, romatizma agrilarinin ne kadar iyi geldigini goreceksiniz.

Uzmanlara gore, eczacilikta bazi ilaclarin yapiminda kullanilan sifali bitki kekik, anjin, bronsit ve astimla ishale iyi geliyor. Bir corba kasigi kekigi yarim kilo suda birkac dakika kaynatmak, soguttuktan sonra yemek aralarinda veya yemekten sonra bir-iki bardak icmekte yarar var.

Kestanede C vitamini oldugunu ifade eden uzmanlar, ayrica B vitamini ve yararli madeni maddelerin yanisira protein ve sekerin de bulundugunu bildiriyor. Uzmanlar, kestanenin diger faydalari olarak da sindirimi kolaylastirmasini ve kan yapmasini gosteriyor.

Biberiyenin sinire iyi geldigini vurgulayan uzmanlar, 30-40 biberiye yapraginin 300 gr kaynar suya atilarak yarim saat kadar bekletilmesini tavsiye ediyor. Uzmanlar, elde edilen sivinin hem zihni actigini, hem sindirimi kolaylastirdigini kaydediyor.

Sabah kahvaltisinin vazgecilmez icecegi olan siyah cayin, yumurta, pekmez gibi demir yonunden zengin besinlerle beraber tuketildigi zaman, demirin vucutta kullanilmasini engelledigini ve sonucunda ise kansizlik sikayetinin daha da artmasina sebep oldugunu vurgulayan uzmanlar, siyah cay yerine ihlamur, nane, yesil cay veya meyve aromali caylarin tercih edilmesini tavsiye ediyor.

Yas, cinsiyet, kilo ne olursa olsun asiri tuz tuketiminin zararli oldugunu ifade eden uzmanlar, "Yemeklerimize lezzet vermek icin ekleyecegimiz tuzun yerine, taze dogal otlar veya baharat kullanmaya ozen gostermeliyiz. Ozellikle kirmizibiber, karabiber, karanfil, dereotu, nane, maydanoz ve sarimsak gibi baharatlar, vucudumuza zararli olabilecek mikroorganizmalarin uremesini engeller" diyorlar.

Yumurtanin, hem etin en buyuk ozelligi olan protein, hem de vitamin bakimindan cok zengin oldugunu kaydeden uzmanlar, zeytin yaginin cig olarak kullanilmak sartiyle, genc kalmaya yarayan besinler arasinda bulundugunu bildiriyor. Uzmanlar, zeytin yaginda E ve K vitaminleri oldugunu vurgulayarak, ac karnina yarim kahve fincani, limon sikilip tuzlanarak icilirse, safra kesesini calistirdigini ve cildin kirismasini onledigini kaydediyor.