12 Nisan 2007 Perşembe

Ailenizde bobrek tasi varsa dikkat!

Bobrek taslari idrardaki kristallerin ustuste birikmesi nedeniyle olusur. Ulkemizdeki en yaygin saglik problemlerinin basinda gelmektedir.

Bobrek tasi nedir?

Yasamsal faaliyetlerimizin devami icin gerekli olan bio kimyasal islemlerin sonunda oluAilenizde bobrek tasi varsa dikkat!san atik maddelerin vucuttan atilma yerlerinden biri de bobreklerdir. Ayrica vucut icin gerekli bazi maddelerin seviyesinin ayarlanmasi da bobrekler tarafindan yurutulur. Bobrek taslari idrarda cozulemeyen ve atilamayan kristallerin biraraya gelmesiyle olusur. Normalde idrarda kristal ve tas olusumunu engelleyecek bazi kimyasal maddeler vardir. Fakat bazi insanlarda bu engelleyici mekanizma tam olarak calisamayabilir ve bu kisilerde tekrar edici idrar yollari taslari gorulur. Taslarin olculeri oldukca degisken olabilir ve bobrekten mesaneye dogru ilerleme egilimindedirler. Tasin idrar akisini tikamasi ve hareket etmesi durumunda agri kanama ve enfeksiyon gelisebilir.

Bobrek taslari kimlerde olusur?

Her insanda tas olusma riski vardir. Siklikla 20 – 50 yaslarinda gorulurken 30’lu yaslar hastaligin en sik goruldugu yas grubudur. Erkekler kadinlara gore 3 kere daha fazla risk altindadir.

Tasi olusturan sebepler nelerdir?

Tasi olusturan kesin neden bilinmemekle beraber risk faktorleri sunlardir:
-idrar yolu enfeksiyonu
-bobrekteki yapisal bozukluklar
-bobrek hastaligi olanlar (renal tubuler asidoz, kistik bobrek hastaligi...)
-beslenme aliskanliklari
-yetersiz sivi alimi
-sicak iklim kusaginda yasamak
-hiperkalsiuri, sistinuri, hiperokzaluri, hiperurikozuri
-bazi ilaclar (asetazolamide, anti viral ilaclar....)
-bazi bagirsak hastaliklari (inflamatuar bagirsak hastaligi...)
-genetik faktorler
-gecirilmis bagirsak ameliyatlari ( jejono ileal by-pass )
-����bolik hastaliklar (orn. Hiperparatiroidizm, gut hastaligi...)

Tasli hastalarda belirtiler nelerdir?

Idrar yolu taslari hicbir bulgu vermeden gelisebilecegi gibi bazen ciddi bulgularda vermektedir.

En sik gorulen yakinma agridir. Bu agri bazen cok siddetli olabilecegi gibi bazen rahatsizlik vermeyen agrilar seklinde de olabilir. Karakteristik agri, kolik diye adlandirilan ve bogur bolgesinden baslayip one dogru ilerleyen, kasik ve testislere de yayilabilen agrilardir. Agri tasin hareket etmesine veya uriner sistemin tikanmasina bagli olarak gelisir.

Kan: Bazen gozle gorulebilecek kadar olurken bazen de sadece mikroskopik incelemede gorulur.

Bulanti ve kusma: Tas’in yaptigi agriya bagli gelisen mide-bagirsak sistemindeki hareket azalmasina bagli olarak gelisir.

Idrar yapma da zorluk gorulebilir.

Teshis yontemleri nelerdir?

Hastanin sikayetleri belli bir olcude tani koymaya yardimci olur. Ayrica tasin goruntulenmesi yapilmalidir. Bu amacla;

-DUSG grafisi: Yatarak cekilen karin ve pelvik bolge grafisi
-Ultrason
-I.V.P (Ilacli bobrek filmi)
-Spiral uriner sistem komputer tomografilerinden faydalanir. Bazen kan analizlerine de ihtiyac duyulur.

En sik gorulen taslar hangileridir?

Bobrek taslari cesitli kimyasal kombinasyonda olabilirler. En sik gorulen kalsiyum taslaridir. Kalsiyum taslari siklikla okzalat veya fosfat ile kombinasyon halinde bulunurlar. Daha az siklikla enfeksiyon taslari (magnezyum amonyum fosfat taslari) ve daha da az oranlarda urik asit ve sistin taslari gorulur.

Bobrek taslarinda tedavi nelerdir?

Bobrek taslarin cogu kendiliginden dusme egilimindedir. Tum idrar yolu taslarinin yaklasik %80’i ilac tedavisi ile duser. Tasin dusmesini etkileyen en onemli faktor tasin buyuklugudur. 4 mm’nin altinda tasin dusmesi beklenirken 6 mm’nin uzerindeki taslar‘a mudahale gereklidir. Ayrica taslarin sekli ve idrar yolundaki yerlesimi de dusmeyi etkileyen onemli faktorlerdir.

1.Kendiliginden yada ilac yardimiyla tasin dusurulmesi

2
.ESWL ( sok dalgasi ile taslari kirmak)

Bir odaktan cikan sok dalgalari tasin uzerine yonlendirilerek tas kirilir. X-ray ve ultrason ile odaklama yapan ESWL cihazlari mevcuttur. Kirilan tas parcalari idrar yoluyla vucuttan atilir. ESWL butun taslarda basari saglayamaz. Basari tasin cinsine, sertligine, buyuklugune ve idrar yolunda yerlestigi yere gore degisir. Tek bir seansta kirilabilen taslar olabilecegi gibi tekrarlayici seanslara da ihtiyac duyulabilir. ESWL seansi sirasinda rahatsizlik hissi ve agri duyulabilir. Bu nedenle tedavi oncesi agri kesiciler kullanilir. Islem sonrasinda cogunlukla hastanede kalmaya ihtiyac olmaz.

3.Minimal invaziv girisimler ( Perkutan Nefrolitotomi, Ureterolitotripsi):

Bu girisimlerde amac uriner sistemi tehdit eden tastan kurtulmayi saglamak ve hastanin en kisa zamanda gunluk hayata donmesini saglamaktir.

Perkutan nefrolitotomi ve Ureterolitotripsi bu grupta yer alan girisimlerdir.
Tas, uygulanan tedaviye ragmen dusmuyorsa, dusmeyecek boyutlarda ise, idrar yolunda idrarin akmasini engelleyecek tam bir blok olusturuyorsa, tekrarlayici idrar yolu enfeksiyonuna yol aciyorsa, bobreklerde hasara yol acmissa girisim gereklidir.
Onceleri, tas icin acik cerrahi yapilirken artik gunumuzde minimal invaziv girisimler diye adlandirilan yeni yaklasim mevcuttur. Bu girisimlerde amac, en kisa zamanda hastaligin ortadan kaldirilmasi ve hastanin en erken donemde gunluk hayatina donmesini saglamaktir. Minimal invaziv girisimlerde hasta erken donemde normal yasamina doner. Endoskopik bobrek tasi ameliyatinda sirt bolgesinde bobrek hizasina 0,5 - 1 cm boyutunda bir kesi yapilir. Rontgen kontrolu altinda bobrege iki ucu acik ince bir tup yerlestirilir. Bu tupten yerlestirilen optik cihaz yardimiyla tas video sistemi ile monitorde gorulur ve ozel aletler yardimiyla cikartilir. Perkutan ameliyatinin en onemli ustunlugu vucut dokularinin normal yapisinin korunmasidir. Bunun sonucunda iyilesme sureci hizlidir. Hastalar ameliyat sonrasi donemi acik ameliyata gore cok daha rahat gecirmektedir. Hastalarimiz genellikle 2 - 3 gunde taburcu edilerek gunluk aktivitelerine hizla kavusurlar. Bu, acik bobrek tas ameliyati ile karsilastirildiginda oldukca kisa bir suredir.

4.Klasik acik ameliyat yontemi

Bu yaklasimlardan hangisinin uygulanilacagi tasin yerine, buyuklugune, idrar yollarina verdigi veya verebilecegi zararina ve tasin cinsine baglidir. Gunumuzde minimal invaziv tekniklerin gelismesi sonucu klasik acik cerrahi, enaz basvurulan ve enaz tercih edilen metod olarak kalmistir

ONERILERIMIZ:

-Tas hastaligi olanlar varsa sizde de tas hastaligi olabilir.
-•Tas olusumunu engellemek icin bol miktarda sivi, ozellikle su aliniz.
-Birden fazla tas dusurduyseniz ya da tas tedavisi gorduyseniz duzenli kontrol cok onemlidir.

Taslarin olusumu onlemek mumkun olabilir mi?

Tekrarlayici bobrek tasi olanlarda bazi tavsiyelere dikkat edilerek tasin yeniden olusumu engellenebilir yada yeniden olusmasi geciktirilebilir. Bu nedenle 24 saatlik idrar analizi ve kan analizini iceren bir degerlendirme yapilir. Ayrica daha onceki taslarin kimyasal yapisi arastirilarak taslarin kimyasal yapisi anlasilir. ����bolik degerlendirme denilen bu islemlerle idrarda tas olusumuna yol acabilecek maddelerin duzeyleri olculup sonuca gore diyet yada ilac verilebilir.

RenK KoRLugu TeSti

KendiNi teSt eTmeK iSteyen aRkadaSLaR buyRun tiKLayin...






http://www.cihannet.com/cnet/yasam/s...test/test1.htm

Gozumuzle ilgili dogrular ve yanlislar!

Goz sagligiyla iligili neleri dogru biliyoruz?Aslinda dogru bildiklerimizin cogu yanlis,yanlis bildiklerimiz ise bazen ilactan daha etkili...

Goze cayla pansuman yapmak dogru mu?

DOGRU
Dogru, ben cayla pansumani hep tavsiye ederim. Demlendikten sonra uzun sure beklemis cayin icinde antiseptik maddeler olusur. Bunlar neredeyse bir antibiyotik gorevi gorur. O yuzden goz arpacigi, kirpik dibi iltihabi ve goz nezlesine cayla pansuman cok iyi gelir. Aksam demlenmis cayi bekletip, sabah pansuman yapmak en dogrusu.

Ya goz altlarinda olusan morluklar, onlardan kurtulmak icin hemoroid kremleri ise yarar mi?

YANLIS
Bagimli olursunuz. Hemoroid kremlerinin damar buzucu etkisi vardir. Tipki goz damlasi gibi. Gozunuz kizarir, damlayi damlatirsiniz ve gozunuz bembeyaz olur. Yalniz bu kremleri kullanmaya baslarsaniz, devamli surmeniz gerekir. Cunku siz damari buzdukce damar acilacaktir. Yani hemeroid kremine bagimli kalabilirsiniz. Buz kompresi de goz alti morluklarini giderir.

Cok okumak, cok calismak gozu bozar.

YANLIS
Gozun temel islevi gormektir. Dolayisiyla, goz asli gorevini yaparken zarar gormez. Yeter ki; bu sirasinda ultraviyole isik, lazer isigi, demir kaynagi gibi guclu isiklara maruz kalmasin.

Acik renk gozler, isiga cok hassastir.
DOGRU

Acik renk gozler koyu renk gozlere oranla daha az pigment icerdiginden, isiga karsi daha hassastir.

Uzun sure bilgisayar karsisinda calismak gozu bozar.
YANLIS
Bilgisayardan yayilan isinlarin goze zarari yoktur. Gozunde kirma kusuru olan kisilerde; kizariklik, ense ve bas agrisina neden olabilen bilgisayar saglikli goze negatif etki etmez.

A vitamini gozu kuvvetlendirir. Bol havuc yemek gormeyi keskinlestirir.
YANLIS


Sadece yaslilarda makula dejenerasyonunun onlenmesinde A,C, E vitaminleri ile cinko ve bakir minerallerinin faydali oldugu kanitlanmistir.

Havuc goz icin cok iyidir
YANLIS


Oyle olsaydi ben her gun havuc yerdim... Kayisi yiyin cok iyi gelir, havuc yiyin daha iyi gorursunuz gibi bir sey bugune kadar bilimsel olarak kanitlanmamistir. Tek yonlu gida almadiginiz surece vucudun ihtiyaci olan tum vitaminleri yediklerinizden zaten alirsiniz.

Gozu bozuk kisilerin cocuklarinin gozlerinin bozuk olma riski yuksektir.
DOGRU

Miyop, hipermetrop, astigmat, presbiyopi ve goz tansiyonunda genetik faktorun cok onemli oldugu kanitlanmistir.

Televizyonu yakindan izlemek gozu bozar.
YANLIS


TV'yi yakindan izleme gereksinimi olan kisilerin gozunde zaten kirma kusuru vardir. Ozellikle cocuklarda, bu durum goz bozuklugunun onemli bir isaretidir.

Gozde isik cakmalari ve leke goz bozuklugunun belirtisidir.
DOGRU

Mutlaka ciddiye alinmali ve bir uzmana basvurulmali.

Isli cam gunese veya gunes tutulmalarina karsi gozleri korur.
YANLIS


Bu tip materyaller goz bebegini buyuttugunden, goze zararli isinlarin daha fazla girmesine neden olur. Gunese veya gunes tutulmasina ultroviyole isinlari ve belli dalga boyunu absorbe eden camlarla bakilmasi gerekir.

Atari oyunlari gozu bozar.
YANLIS


Gorme pasif bir eylemdir. Gozunde kirma kusuru olanlarda bas ve boyun agrilarina neden olabilen atari tipi oyunlarin saglikli goz uzerinde olumsuz etkisi yoktur. Hatta, goz tembelliginin tedavisinde olumlu etkileri olur.

Cok aglamak goz yaslarini kurutur.
YANLIS


Goz yasi goz cevresindeki cesitli dokularda surekli uretilir. Aglamakla kurumaz.

Sigarayla ilgili korkunc sir

Calismada, her bir sigara iciminde solunan nikotin oraninin, 1998-2005 yillarinda yuzde 11 arttiginin goruldugu ve bu artisin sigarayi birakmayi daha zor hale getirecegi belirtildi.

Harvard Halk Sagligi Okulu'nda, belli basli sigara markalarinin Massachusetts Halk Sagligi Dairesine verdikleri bilgilerden yararlanilarak hazirlanan calismada, sigaradaki nikotin miktarinin arttirilmasi icin tutundeki nikotin yogunlugunun fazlalastirildigi ve sigaralarin gorunumlerinin de bu artisi kamufle edecek sekilde degistirildigi ortaya cikti.

"Sigara inceden inceye, tutun bagimliligini yayginlastirmak uzere tasarlanmis bir uyusturucu aktarma aracina donusturuluyor" diyen okulun dekan yardimcisi Howard Koh, sigara ureticilerinin, musterilerini artan nikotin miktari konusunda uyarmadiklarinin da altini cizdi.

(Kardesim ben gunde 3 pakede ciktiktan sonra mi acikliyosunuz,simdi icerken bogazima diziliyo )
Bugune kadar icmeyenler,icmeyi akillarinin ucundan bile gecirmesin; icip de tiryaki olmayanlar, birakmaya calissin; tiryakiler,bizim icin cozum yok Allah taksiratimizi affetsin.Bu arada espri deil hakkaten igrenc bisey...

Bel agrisina onlem alin

* Esya tasirken belinizin egik degil de dik bir pozisyonda olmasina dikkat edin. Cok agir bir yuku asla kendi basiniza tasimaya calismayin. Yerden bir cismi alirken dizlerinizi kirip, comelerek alin, belden egilmeyin.
* Yuk elinizde iken donmeniz gerekiyorsa belinizle degil, ayaklarinizin yerini degistirerek donun. Ayakta iken belinizi saga, sola dogru egerek yerden birsey almaya calismayin.
* Yumusak, alcak ve derin koltuklarda oturmayin. Kol konacak yeri olan, arkaligi en az omuz hizasina kadar uzanan ve belinizi destekleyen sandalyeleri tercih edin.
* Televizyon seyrederken veya herhangi bir gosteriyi izlerken koltukta sirtinizi kamburlastirmak rahatsizliklara yol acar. Bu yuzden sirtinizi yaslayarak seyredin. Sandalyeden kalkarken bir ayaginiz digerinin onunde olmali, bacak kaslarinizin ve kollarinizin yardimiyla kendinizi yukari dogru iterken sirtiniz dik pozisyonda olmalidir.
* Bacaklariniz duz pozisyondayken ayakta dimdik uzun sure hareketsiz kalmayin. Ayaklarinizi oynatarak pozisyon degistirin.
* Yataktan kalkarken once tam yan donun. Daha sonra ellerinizle yandan destek alarak oturur pozisyona gecin ve oyle kalkin.
* Araba kullanirken koltugunuz sert olsun, arkaya dayandiginizda koltuk belinizi desteklesin, adeta kavrasin. Uzun yola cikarken de belinizi ince bir yastikla destekleyin.
* Sacinizi yikarken one dogru iki buklum egilmeyin. Yere diz coktukten sonra dirseklerinizi kuvetin kenarina dayayip, basinizi yikayabilirsiniz.

Bademcikler ne zaman alinmali?

Halk arasinda geniz eti denilen "adenoid" dokusu da aslinda ayni bademcik gibi lenf yapisindadir ve ust solunum yolunun savunmasinda rol oynar. Yuksek atesle seyreden sik iltihaplanma durumlarinda cocuklari kalp ve eklem romatizmasi riski altinda birakiyorsa bademcik ve geniz eti ameliyatlari uygulanabilir. Bademcik, gerektiginde alinabilir bir organdir. Ergenlikten sonra bademcik ve geniz etinin bir fonksiyonu kalmaz. Bademcik ve geniz eti sorunlari en sik cocukluk doneminde gorulur. Gorulme sikligi cocuklarin anaokulu, kres ya da ilkokul gibi toplu yerlerde bulunduklari donemlerde zirve yapar. Bademcik dokusu yasla beraber giderek geriler ve kuculen bir doku halini alir. Bu yuzden yirmili yaslardan sonra enfeksiyonlari azalma gosteriyor.

Ust solunum yolu, bademcik ve geniz eti buyuklugune bagli olarak sik sik tikaniyorsa, bademcik etrafinda apse olusuyorsa, kotu huylu tumor suphesi varsa, cene yapisini bozan geniz eti ve bademcik buyumesi goruluyorsa, konusma bozukluguna sebep oluyorsa, uyku apnesine yol aciyorsa bu durumlar kesin ameliyat gerektiren durumlar olarak karsimiza cikiyor. Okul cagi cocuklarinin derslerinden geri kalmamalari icin somestir tatili, uzmanlar tarafindan en uygun zaman olarak nitelendiriliyor. Bademcik ameliyatlarinda yeni bir yontem olan Thermal welding hem doktor icin hem de hastalar icin cok buyuk kolaylik sagliyor.

Beyin Krizi ve nedenleri

Osmangazi Universitesi Tip Fakultesi Noroloji Anabilim Dali Baskani Prof. Dr. Gazi Ozdemir, “Turkiye’de olum nedenleri arasinda beyin kanamasi ya da beyinde damar tikanmasi sonucu olusan beyin krizi, kalp krizinden sonra ikinci sirada geliyor”dedi.

Prof. Dr. Gazi Ozdemir, beyin krizinin, beyindetemiz veya kirli kani tasiyan bir damarin beyne gelen bir pihti veya damar sertligi parcacigi ile tikanmasi, bir damarin ileri derecede buzusmesi sonucu olusan beynin kansiz, dolayisiyla oksijensiz kalmasi,beyin kanamasiyla olustugunu bildirdi.

Beyin enfarktusunun aniden olusabildigi gibi bazen de birkac saat veya birkac gun icinde yavas yavas gelisebildigini anlatan Ozdemir, subilgileri verdi:
“Beyin krizi kisiyi sakat birakmada ilk sirada gelen hastalik. Ulke genelinde beyin krizinin gorulme sikligi 100 bin kiside 175. Ulkemiz genel nufusuna gore yilda ortalama 125 bin yeni beyin krizi vakasi olmaktadir. Beyin krizi her yasta gorulebilse de yuzde 25 kadari 65 yasindan once, yuzde 72’si 65 yasindan sonra olusmaktadir. Beyin krizi olan hastalarin ucte biri ilk krizleri sirasinda olmekte, ucte biri sakat olarak baskalarina bagimli yasamakta, ucte biri de tamolmasa bile baskasina muhtac kalmayacak sekilde normale yakin hale gelebilmektedir. Turkiye’de beyin krizi vakalarinin yuzde 71’ini damar tikanmasi, yuzde 29’unu beyin kanamasi olusturuyor.”


RISK FAKTORLERI VE NEDENLERI

Beyin krizi nedenlerinin yuzde 70’inin hipertansiyon oldugunu ifade eden Prof. Dr. Gazi Ozdemir, genel risk faktorlerini soyle acikladi: “65 yasin uzerinde olma, kalp, seker hastaligi, damar sertligi, ailede beyin krizi olmasi, horlama, asiri sigara alkol ve uyusturucu kullanma, yuksek kolesterol, hareketsiz yasam, menopoz ve sismanlik risk unsurlaridir.”

Sigara kullanmayanlarda beyin krizinin 60 yas uzerindeki kisilerdede gorulebildigini dile getiren Ozdemir, soyle devam etti:
“Kani sulandirmak icin bol su icilmesi ve arada kan verilmesi beyin krizini korur. Stres ve telastan uzak durulmali, yuruyus ve egzersiz yapilmali, yagsiz dana eti, bol sebze, meyve salata bitkisel yag ve az tuzlu yemekler tercih edilmelidir.”

Hastanin kriz sirasinda ilk saat icinde hastaneye goturulmesinin onemli olduguna deginen Ozdemir, beyin krizinin baslangic ve uyarici belirtilerini soyle siraladi:
“Gecici veya kalici vucudun bir yarisinda uyusma, karincalanma kuvvet azalmasi veya kaybi, bir veya iki gozde ani gorme bulanmasi veya kaybi, konusma ve anlamada duraklamalar, bilincin koordinasyonun veya denge halinin ani bozulmasi, siddetli sersemlik ve dusme halleri.”


_