| Londra'daki King College Hastanesi Yaslanma Bilimi Enstitusu tarafindan yapilan bir arastirma, vucudumuzun bize hayatimizi kurtaracak tam 16 ipucu verdigini ortaya koydu. Saglikli yasam konusunda bircok arastirmaya imzasini atan; Londra'daki King College Hastanesi Gerontoloji (yaslanma bilimi) Enstitusu'nde arastirmalarini yuruten Prof. Dr. Robert Wale, "Sadece parmaklarinizin uzunlugu bile sizin sagliginiz hakkinda kayda deger bilgi sahibi olmamizi sagliyor aslinda. Siz de vucudunuzla ilgili onemli detaylara; dikkat ederek sagliginizi koruyabilirsiniz " diyor ve ekliyor: "Vucudunuz; siz fark etmeden sagliginizla ilgili en onemli ipuclarini veriyor. "Prof. Wale'ye gore, tirnaktan gozlere, dogum kilosundan avuc icine kadar vucuttaki her sey birer gosterge. O halde bir test yaparak ne kadar saglikli oldugumuzu anlamak mumkun. Wale'nin "Iste hayatinizi kurtaracak 16 ipucu" dedigi test soyle: 1.Tirnaklar : Tirnaklariniza dikkatle bakin. Eger hafif mavilik yada; morluk gorurseniz bu bir kalp hastaligiyla karsi karsiya oldugunuz anlamina gelebilir. Tirnaklarinizin asiri kalin olmasi ya da ustlerinde tumsekler olmasi da nefes alma hatta akciger sorunlariyla karsi karsiya oldugunuzu gosterebilir. 2. Nefeslerinizi sayin : Eger dakikada 15 kez ve daha altinda nefes alip veriyorsaniz saglikli cigerlere sahipsiniz demek... Eger 25 kez nefes alip veriyorsaniz o zaman sagliginiza dikkat etmelisiniz. 3. Gozler : Aynada gozlerinizden birine bakin. Iris'in etrafinda beyaz bir daire varsa kolesterol seviyeniz yuksek anlamina geliyor. Bu ayni sekilde yaklasan kalp sorunlarinin da en buyuk habercisi. 4. Avuc icinize bakin : Avuc iclerinize dikkatle bakin. Eger kirmizi ve lekelilerse karacigerinizde sorun var demek. 5. Hafiza kontrolu : Bir tepsinin ustune rasgele 10 esya koyun. Tepsiye sadece 10 saniye bakin. Kac tanesini hatirlayabildiniz? Iyi bir hafizanizin olmasi Alzheimer'le karsilasma riskinizin daha az olacagi anlamina geliyor. 6. Kas kontrolu : Sirt ustu yatin. Bacaklariniz dumduz olsun. Bir bacaginizi havaya kaldirin. Bir kisinin ayaginiza bastirmasini isteyin. Eger bacaginiz yere dusuyorsa,kaslariniz da bir zayiflik oldugu anlamina geliyor. 7. Gorunus : Gozunuzun hemen altinda elmacik kemiginiz uzerine bir cetvel yerlestirin. Sonra cetvelin ustune bir kredi karti yerlestirin karti en rahat okudugunuz uzakligi olcun. Ne kadar yakina gelirse gelsin karti rahat okuyabiliyorsaniz goz sagliginizin iyi oldugu anlamina geliyor. 8. Tiroit misiniz? : Kollarinizi yere paralel olarak tam karsinizda birseye uzaniyormus gibi uzatin. Ellerinize dikkat edin. Eger elleriniz bu pozisyonda titriyorsa o zaman tiroit olma riskiniz cok. 9. Duz yurumek : Yere bir metre uzunlugunda bir cizgi cizin. Uzerinde rahat rahat yuruyebiliyorsaniz, vucudunuzun koordinasyonu iyi isliyor demektir. 10. Dogum kilonuz : Annenize kac kilo dogdugunuzu sorun. 3 kilonun altinda dogmussaniz kalp sorunlariyla karsi karsiya kalabilirsiniz. 11. Beliniz kalin mi? : Vucut sekliniz elmaya benziyorsa, yani yaglariniz belinizin cevresinde toplaniyorsa, kalp sorunu yasama riskiniz daha fazla. 12. Tuvalet sikligi : Her 3 saatte bir tuvalete birden cok gitme ihtiyaci mi hissediyorsunuz? Diyabetin en erken alarmlarindan biri sik sik tuvalete gitmektir. 13. Nabiz kontrolu : Nabziniz ne kadar yavas atiyorsa o kadar uzun yasayacaksiniz demektir. Yani nabziniz 70'in altindaysa sagliklisiniz anlamina geliyor. 14.Dislerinizi fircalayin : Eger disleriniz kaniyorsa, kalbiniz tehlikede demektir. 15. Parmak uzunlugu : Isaret ve yuzuk parmaklari ayni uzunlukta olan kisilerin kalp krizi gecirme riski daha fazla. 16. Ayak bilekleri : Bas parmaginizla ayak bileginizin arka kismina bastirin. Eger bastirdiginiz noktada cok fazla cukurluk olusuyorsa, o zaman kalp, akciger, bobrek sorunlariyla karsi karsiya kalabilirsiniz. |
10 Nisan 2007 Salı
ONEMLI::Hayatinizi Kurtaracak 16 Ipucu
Nefes kokusu hastalik habercisi
| Nefes kokmasi sorunu yasamanin hic de hos bir durum olmadigini, ancak zamaninda hekime basvuruldugunda ve dogru sebep tespit edildiginde bu hastaliga cozum bulmanin kolay oldugunu belirten Abdullah Ilker, halk arasinda agiz kokusu olarak bilinen nefes kokusunun, eriskinlerin bir cogunda omurlerinin bir bolumunde ya da surekli olarak goruldugunu kaydetti. Agiz kokmasinin cocukluktan baslayan bir rahatsizlik olmadigini dile getiren Ilker, "Hastalik daha cok yetiskin donemde ortaya cikiyor. Iste yasamin bu evresinde karsilasilan agiz kokusu, bireylerin sosyolojik ve psikolojik hayatlarini olumsuz etkiliyor. Insanin hayatini cekilmez kilan bu rahatsizliktan bircok vatandasimiz ve o kisiyle muhatap olanlar sikayetcidir. Agiz ve dis sagliginin onemini her zaman soyluyoruz, ama kisilere rahatsizlik veren bu sorunun altinda onemli hastaliklar olabilir" dedi. Agiz kokusu sikayeti olan hastalarin mutlaka kulak burun bogaz muayenesinden gecmesi gerektigine dikkat ceken Ilker, "Cunku sikayetin nedeni cogunlukla bu bolgelerden kaynaklanir. Bu problemin bircok farkli sebebi olabilir. Sinuzit, bademcik iltihabi, dis ve dis eti hastaliklari, mide ve bagirsak sistemi hastaliklari, dil kokundeki mantar enfeksiyonlari, tumore bagli nedenler koku olusumu yapabilir. Bunun icin agiz kokusu olan vatandaslarimiz mutlaka doktora basvurmalidir. Agiz ve dis sagligi her zaman onemsenmelidir" seklinde konustu. |
Dis agrisi ihmale gelmez
| Dis agrilarinin nedenlerine bakarsak; Dis curukleri ve dis abseleri Dis minesinin asinmasi Diseti hastaliklari Gomulu Disler Sinuzit gibi agiz disi hastaliklar siralanabilir. Ulkemizde ozellikle kotu veya yetersiz agiz hijyeninden dolayi bir cok kisinin agzinda curuk bulunur. Dis agrilari nedenleri arasinda en sik gorulen dis curukleridir. Agiz icine yerlesen bakteriler sekerli ve unlu yiyecek kalintilari ile asit olusturur ve bu da disin koruyucu tabakasini zayiflatarak curuklere neden olur. Dis agrilari genellikle zonklama seklinde ve oldukca rahatsiz edici olarak duyulur. Agri gittikce siddetlenir ve bazen dayanilmaz bir hal alir. Ozellikle abse gibi iltihabi bir durum varsa disaridan farkedilecek kadar sisliklere neden olabilir. Sicak - soguk hassasiyeti ve dise bastirinca hassasiyet artar. Dislerde minik kirilmalar gorulebilir. Dis agrisi basladiginda vakit kaybetmeden bir dis hekimine gitmekte fayda vardir. Zira dis agrisi nedenlerinden de anlasilacagi gibi, agri kendi kendine gecme ozelligi genellikle gostermez ve tedavi gerektirir. DIS SAGLIGINI KORUMAK ICIN Ancak dis sagligini korumak ve dis agrilarinda en iyi tedavinin yapilmasini saglamak icin bazi noktalara dikkat edilebilir: Agiz hijyenine dikkat etmek Dis agrisi basladiginda, dis aralarinda kalmis yemek artigi, vb olup olmadigi kontrol etmek; varsa dise zarar vermeden ve agriyi artirmadan temizlemek Bilincsiz ve asiri agri kesici kullanimindan kacinmak Bilincsiz agri giderme yontemlerinden kacinmak ( agriyan dis uzerine agri kesici konmasi, alkollu pamuk uygulamasi, vb.) Dis hekimine agri ile ilgili ayrintili bilgi vermek ve varsa daha once gecirilen dis operasyonlarindan haberdar etmek. |
Usutmeyim’ derken hasta olmayin
| Selcuk Universitesi Meram Tip Fakultesi Kulak Burun Bogaz Hastaliklari Ana Bilim Dali Ogretim Uyesi Yrd. Doc. Dr. Bahar Keles, yaptigi aciklamada, genelde "soguk alginligi" olarak adlandirilan enfeksiyonlarin, aslinda cesitli viruslerin yol actigi ust solunum yolu enfeksiyonlari oldugunu soyledi. Keles, soguk alginliginin en sik gorulen belirtilerinin burun tikanikligi, burun akintisi, hapsirma, bogazda yanma hissi ve oksuruk oldugunu, zaman zaman hafif sekilde atesin de belirtiler arasinda yer alabildigini ifade etti. Usutme korkusu "Soguk alginligi" olarak bilinen rahatsizliklarin, sanilanin aksine vucudun soguga maruz kalmasindan cok, kisilerin, ozellikle kisin, viruslerin havalandirmayan mekanlar gibi uremeye uygun ortam bulduklari yerlerde uzun sure kalmasindan kaynaklandigini anlatan Keles, sunlari kaydetti: "Kis aylarinda kisilerin, havalandirmasi yetersiz kapali mekanlarda bulunmalari, soguk alginligi olarak da bilinen ust solunum yolu hastaliklarina neden olan viruslerin bulasmasini kolaylastirmaktadir. Bu ozelliginden dolayi soguk alginligina cogunlukla, okullar, is yerleri gibi, (Kisin usumeyelim) diye dusunulerek havalandirilmayan mekanlarda yakalanilir. Insanlarimizin en buyuk yanlisi, 'solunum yolu enfeksiyonlari soguk havadan kaynaklaniyormus' gibi dusunulmesidir. Soguk alginliginin bulasmasi ise burun akintisi, aksirik, oksuruk ya da elden ele temasla viruslerin aktarilmasi gibi insandan insana seklinde olmaktadir." |
Hava kirliligi hangi hastaliklari korukluyor?
Akciger hastaliklarinin sonbahar ve kisin artmasi surpriz degil. Havalar degismeye, sogumaya basladi mi hastaneler oksurenlerle, atesi cikanlarla, gogsu hirildayanlarla, nefesi tikananlarla dolup tasmaya baslar. Su gunlerde bir gogus hastaliklari kliniginde yatak bulmak icin mutlaka kuvvetli bir torpile ihtiyac oldugunu soyleyeyim, siz anlayin. Cerrahpasa Tip Fakultesi Gogus Hastaliklari Bolumu Ogretim Uyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim Kucukusta yazdi.
Bizim hasta sayimizdaki bu mevsimlik artisin pek cok nedeni var, ama iclerinde en onemlisi hava kirliligi.
Hava kirliligi ayni trafik yogunlugu gibi, bir buyuk sehir problemi. Nasil koylerde, kasabalarda, kucuk sehirlerde trafik dert degilse, hava kirliligi de oralarda problem degil.
ESAS DERT KISIN BASLIYOR
Hava kirliliginin asil olumsuzluklari kisin ortaya cikiyor. Cunku, bir kere yazin Istanbul gibi, Ankara gibi buyuk sehirler adeta bosaliyor. Parasi olanlar deniz kenarlarina, otellere motellere pansiyonlara, garibanlar da koylerine, kasabalarina gidiyor. Buralarin havasinin suyunun Istanbul'a hic mi hic benzemedigini soylemeye gerek yok sanirim.
Yazlari, insanlarin zengini de fakiri de zamanlarinin cogunu denizlerde, baglarda, bahcelerde, yaylalarda yani acik ve temiz havada geciriyor.
Havalar sogumaya basladi mi… bavulunu, cantasini toplayan tekrar yollara dusuyor. Cunku, izinler bitiyor, okullar aciliyor. Insanlar sehirlere dolusmaya basliyor.
Fabrikalar tam kapasite faaliyete geciyor, bacalari daha cok tutuyor. Trafik her gecen gun yogunlasiyor. Havalar sogudukca kaloriferler, sobalar yanmaya basliyor.
Ve, soludugumuz hava, sinsi sinsi kirleniyor.
COCUKLAR ICIN TEHLIKE DAHA BUYUK
Cocuklar hava kirliliginden buyuklere gore daha cok etkileniyorlar, cunku akcigerlerimizdeki hava keseciklerinin %80' i dogumdan sonra olusuyor ve gelisme ergenlige kadar da devam ediyor. Bu yuzden, ozellikle hayatin ilk yillarinda maruz kalinan olumsuzluklar akcigerleri daha fazla etkiliyor.
Cocuklar ayrica, eriskinlere gore daha cok nefes alip verdikleri ve fiziksel aktiviteleri daha fazla oldugu icin de hava kirliliginden daha cok zarar goruyorlar. Bir de bunlara cocuklarin zamanlarinin daha cogunu disarida gecirdiklerini de eklemek l�zim.
Hava kirliligi kurbanlari listesinde bebek ve cocuklari yaslilar ile kalp ve akciger hastaligi olanlar takip ediyorlar.
PEK COK KIRLETICI VAR
Kursundan karbon monoksite ozondan kukurt dioksite partikullerden azot oksitlerine pek cok kirletici olabiliyor soludugumuz havada.
Bunlar icinde ozellikle ozonun, azot oksitlerinin ve partikullerin solunum yollarimiz icin ne kadar toksik, yani zararli oldugunu cok iyi biliyoruz.
Hava kirliligi, cocuklarda akciger gelisimini geciktiriyor ve solunum fonksiyonlarinda azalmalara yol aciyor. Ayrica, astim krizlerinin, KOAH ataklarinin, bronsitten zaturreeye kadar cesitli solunum yollari enfeksiyonlarinin, kalp ve akciger hastaliklari nedeniyle hastaneye yatislarin, bu hastaliklara bagli olumlerin ve akciger kanserinin olusumunda hava kirliliginin onemli rolu var.
NELER YAPMALI
Hava kirliliginden olabildigi kadar az etkilenmek icin en azindan kirliliginin ve sisin yogun oldugu saatlerde mumkun ise disari cikmayin. Bunun bebekler, yaslilar ile kalp ve akciger hastalari icin daha da onemli oldugunu unutmayin. Disari cikmaniz kacinilmaz ise fazla efor harcamayin. Agizdan degil, daima burundan nefes alip verin. Evinizin, arabanizin kapi ve pencerelerini siki kapatin. Kapali mekanlarin havasinin temiz olmasina dikkat edin; hava temizleyici aletlerden yararlanin.
Bizim hasta sayimizdaki bu mevsimlik artisin pek cok nedeni var, ama iclerinde en onemlisi hava kirliligi.
Hava kirliligi ayni trafik yogunlugu gibi, bir buyuk sehir problemi. Nasil koylerde, kasabalarda, kucuk sehirlerde trafik dert degilse, hava kirliligi de oralarda problem degil.
ESAS DERT KISIN BASLIYOR
Hava kirliliginin asil olumsuzluklari kisin ortaya cikiyor. Cunku, bir kere yazin Istanbul gibi, Ankara gibi buyuk sehirler adeta bosaliyor. Parasi olanlar deniz kenarlarina, otellere motellere pansiyonlara, garibanlar da koylerine, kasabalarina gidiyor. Buralarin havasinin suyunun Istanbul'a hic mi hic benzemedigini soylemeye gerek yok sanirim.
Yazlari, insanlarin zengini de fakiri de zamanlarinin cogunu denizlerde, baglarda, bahcelerde, yaylalarda yani acik ve temiz havada geciriyor.
Havalar sogumaya basladi mi… bavulunu, cantasini toplayan tekrar yollara dusuyor. Cunku, izinler bitiyor, okullar aciliyor. Insanlar sehirlere dolusmaya basliyor.
Fabrikalar tam kapasite faaliyete geciyor, bacalari daha cok tutuyor. Trafik her gecen gun yogunlasiyor. Havalar sogudukca kaloriferler, sobalar yanmaya basliyor.
Ve, soludugumuz hava, sinsi sinsi kirleniyor.
COCUKLAR ICIN TEHLIKE DAHA BUYUK
Cocuklar hava kirliliginden buyuklere gore daha cok etkileniyorlar, cunku akcigerlerimizdeki hava keseciklerinin %80' i dogumdan sonra olusuyor ve gelisme ergenlige kadar da devam ediyor. Bu yuzden, ozellikle hayatin ilk yillarinda maruz kalinan olumsuzluklar akcigerleri daha fazla etkiliyor.
Cocuklar ayrica, eriskinlere gore daha cok nefes alip verdikleri ve fiziksel aktiviteleri daha fazla oldugu icin de hava kirliliginden daha cok zarar goruyorlar. Bir de bunlara cocuklarin zamanlarinin daha cogunu disarida gecirdiklerini de eklemek l�zim.
Hava kirliligi kurbanlari listesinde bebek ve cocuklari yaslilar ile kalp ve akciger hastaligi olanlar takip ediyorlar.
PEK COK KIRLETICI VAR
Kursundan karbon monoksite ozondan kukurt dioksite partikullerden azot oksitlerine pek cok kirletici olabiliyor soludugumuz havada.
Bunlar icinde ozellikle ozonun, azot oksitlerinin ve partikullerin solunum yollarimiz icin ne kadar toksik, yani zararli oldugunu cok iyi biliyoruz.
Hava kirliligi, cocuklarda akciger gelisimini geciktiriyor ve solunum fonksiyonlarinda azalmalara yol aciyor. Ayrica, astim krizlerinin, KOAH ataklarinin, bronsitten zaturreeye kadar cesitli solunum yollari enfeksiyonlarinin, kalp ve akciger hastaliklari nedeniyle hastaneye yatislarin, bu hastaliklara bagli olumlerin ve akciger kanserinin olusumunda hava kirliliginin onemli rolu var.
NELER YAPMALI
Hava kirliliginden olabildigi kadar az etkilenmek icin en azindan kirliliginin ve sisin yogun oldugu saatlerde mumkun ise disari cikmayin. Bunun bebekler, yaslilar ile kalp ve akciger hastalari icin daha da onemli oldugunu unutmayin. Disari cikmaniz kacinilmaz ise fazla efor harcamayin. Agizdan degil, daima burundan nefes alip verin. Evinizin, arabanizin kapi ve pencerelerini siki kapatin. Kapali mekanlarin havasinin temiz olmasina dikkat edin; hava temizleyici aletlerden yararlanin.
Yan etkisiz agri kesici
Buyuk Set Kayaligi’nda (The Great Barrier Reef) yasayan bir cins deniz salyangozunun (coral marmerous – mermer gorunuslu salyangoz) toksininin agri kesici tedavilerinde kullanilabilecegi aciklandi.
Devrim niteliginde olacak bu bulus, Avustralya’nin Queensland Universite’sinde yapilan arastirmalar sonucu bulundu. Bilim adamlari, denizde yasayan koni seklindeki bilimsel adi coral marmeruos olan salyangozlardan alinan toksinlerin yan etkisi olmadan kronik agrilarin dindirilmesinde etkili oldugunu soylediler.
Arastirmaci Dr Jenny Ekberg, toksinin morfin ve lokal anesteziler gibi ilaclarinyerine kullanilabilecegini acikladi.
“ Morfin ve lokal anestezilerin bircok yan etkisi var ve ustelik cok da etkili degiller veya baska sorunlari da beraberinde getirebiliyorlar” diyen Dr Ekberg, “Ama buldugumuz bu yeni toksin, gerilim kapili (voltage-gated) sodyum kanallarini hedef aliyor ve vucuttaki baska kanallari degil sadece bu kanali hedef aldigi icin agrilari herhangi bir yan etki olmadan. dindirebiliyor.” aciklamasini yapti.
Dr Ekberg, ancak bunun eczanelerde bulunmasi icin zamanin daha erken oldugunu belirtti ve su aciklamayi yapti: “Her seyden once, coklu uretim icin bu toksinin sentezinin yapilmasini ogrenmeliyiz. Ayrica bu salyangozlarin bulunduklari yere su an icin gitmek oldukca zor.”
Dr Ekberg, toksinin piyasada bir ilac olarak kullanimindan once bir takim klinik testlerden gecmesi gerektigini ve bunun yillar alacagini belirtti. Ancak gelecekte bir devrim niteliginde olacagindan suphesi olmadigini soyledi.
Toksin, su ana kadar sadece fareler uzerinde denendi.
Devrim niteliginde olacak bu bulus, Avustralya’nin Queensland Universite’sinde yapilan arastirmalar sonucu bulundu. Bilim adamlari, denizde yasayan koni seklindeki bilimsel adi coral marmeruos olan salyangozlardan alinan toksinlerin yan etkisi olmadan kronik agrilarin dindirilmesinde etkili oldugunu soylediler.
Arastirmaci Dr Jenny Ekberg, toksinin morfin ve lokal anesteziler gibi ilaclarinyerine kullanilabilecegini acikladi.
“ Morfin ve lokal anestezilerin bircok yan etkisi var ve ustelik cok da etkili degiller veya baska sorunlari da beraberinde getirebiliyorlar” diyen Dr Ekberg, “Ama buldugumuz bu yeni toksin, gerilim kapili (voltage-gated) sodyum kanallarini hedef aliyor ve vucuttaki baska kanallari degil sadece bu kanali hedef aldigi icin agrilari herhangi bir yan etki olmadan. dindirebiliyor.” aciklamasini yapti.
Dr Ekberg, ancak bunun eczanelerde bulunmasi icin zamanin daha erken oldugunu belirtti ve su aciklamayi yapti: “Her seyden once, coklu uretim icin bu toksinin sentezinin yapilmasini ogrenmeliyiz. Ayrica bu salyangozlarin bulunduklari yere su an icin gitmek oldukca zor.”
Dr Ekberg, toksinin piyasada bir ilac olarak kullanimindan once bir takim klinik testlerden gecmesi gerektigini ve bunun yillar alacagini belirtti. Ancak gelecekte bir devrim niteliginde olacagindan suphesi olmadigini soyledi.
Toksin, su ana kadar sadece fareler uzerinde denendi.
Antidepresan Ilaclara Dikkat!
Antidepresanlar genclerde intihar dusuncesini artiriyor.
‘Kara kutu’ olarak adlandirilan antidepresan ilaclarinin intihari tetikledigini biliyor muydunuz?
ABD Ilac ve Gida Idaresi (FDA) tarafindan yapilan aciklamaya gore, antidepresan ilaclar genclerde intihar dusuncesini artirma riski tasiyor.
100 bin hasta ve 11 farkli ilacla yapilan arastirmaya gore, Lexaro, Zoloft, Prozac ve Paxil gibi antidepresan ilaclar, 18-25 yas grubunda intihar riskini yukseltiyor.
'Kara kutu' olarak adlandirilan ve temkinli yaklasilmasi gereken bu ilaclar, ozellikle cocuklar ve ergenler icin tehlike olusturuyor.
‘Kara kutu’ olarak adlandirilan antidepresan ilaclarinin intihari tetikledigini biliyor muydunuz?
ABD Ilac ve Gida Idaresi (FDA) tarafindan yapilan aciklamaya gore, antidepresan ilaclar genclerde intihar dusuncesini artirma riski tasiyor.
100 bin hasta ve 11 farkli ilacla yapilan arastirmaya gore, Lexaro, Zoloft, Prozac ve Paxil gibi antidepresan ilaclar, 18-25 yas grubunda intihar riskini yukseltiyor.
'Kara kutu' olarak adlandirilan ve temkinli yaklasilmasi gereken bu ilaclar, ozellikle cocuklar ve ergenler icin tehlike olusturuyor.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)