4 Nisan 2007 Çarşamba

Saglikli beslenmede ilginc sorular.................

Saglikli beslenmede ilginc sorular

Saglikli beslenme konusunda bilgi edinmek isteyen vatandaslar, Saglik Bakanligi'ni telefon yagmuruna tutuyor. Beslenme konusunda vatandaslar oldukca merakli.

Saglikli beslenme konusunda merak edilenler
Saglik Bakanligi�na sarimsagin faydalarindan, yesil cayin zayiflatip zayiflatmadigina kadar birbirinden ilginc sorular yoneltildi.

Bakanligi arayanlar, sarimsagin faydalarindan bitkisel caylarin zayiflatip zayiflatmadigina, yumurtanin kolesterolu yukseltip yukseltmediginden mangalda et pisirmenin sakincalarina kadar birbirinden ilginc sorular yoneltiyor.

Saglik Bakanligi Temel Saglik Hizmetleri Genel Mudurlugu Gida Guvenligi Dairesi uzmanlari, bakanliga en fazla sorulan sorularin yanitlarinin yer aldigi bir rapor hazirladi.

Uzmanlar, �Bitkisel caylar zayiflatir mi?� sorusuna, su yaniti verdiler:
�Bazi bitkiler bagirsaklari calistirir, bazilari idrar sokturucu ozellik gosterir. Ancak hicbir bitki zayiflatmaz. Zayiflamak icin uzman kisilerin hazirladigi beslenme programlari uygulanmalidir.�

Ilik su icmenin zayiflatip zayiflatmadigi sorusuna karsilik raporda, ilik suyun midede doluluk hissi uyandirmasi ve bagirsak hareketlerini artirmasi gibi etkilerinden dolayi zayiflama uzerinde olumlu etkisinin bulundugu belirtildi.

Sokakta satilan sutun tercih edilmeme nedeniyle ilgili bir soruya karsilik da, sut ne kadar iyi kosullarda elde edilirse edilsin, icindedegisen miktarlarda mikroorganizmalar bulundugu icin sokakta satilan acik sutlerin satin alinmamasi geregine isaret edildi.

�YUMURTA KOLESTEROLU YUKSELTIR MI?�
�Yumurta kolesterolu yukseltir mi?� sorusuna da, su yanit verildi:
�Yumurta sarisi yuksek kolesterol icermesine karsin doymamis yag asitleri yuksek oldugundan ve lesitin icerdiginden kolesterol yukseltici etkisi yagli et ve sut urunlerinden daha dusuktur. Bu nedenlerden dolayi, kolesterolu yuksek olan kisilerde tuketimi sinirlandirilmasina ragmen normal kisilerde ozellikle de cocuklarda sik tuketilmesi gereken, besleyici degeri oldukca yuksek bir besindir.�

Kalp-damar hastalarinin haftada 1-2 kez yumurta yiyebilecekleri, bu besinin sebzelerle ve tahillarla birlikte yenmesi halinde kan kolesterolune olumsuz etkisinin olmayacagi kaydedildi.

�YUMURTALARI YIKAYARAK SAKLAMAYIN�
Yumurtanin buzdolabina konulmadan once yikanmasinin sakincali olupolmadigi sorusuna karsi hazirlanan yanitta, yumurta kabugu uzerinde �por� adi verilen gozle gorulmeyen kucuk delikler bulundugu belirtildi. Taze ve yikanmamis yumurtada bu deliklerin ince bir musin tabakasiile kapli oldugu, yumurtanin yikanmasi halinde bu tabakanin ortadan kalkacagi ve deliklerin acilacagi ve disaridan mikroorganizmalarin kolayca deliklerden yumurtanin icine girebilecegi bildirildi. Ancak kullanilmadan once yumurtanin mutlaka yikanmasi ve kurulanmasi gerektigi kaydedildi.

Mangalda et pisirmenin sakincalari ile ilgili bir soru uzerine de,yanan et, balik ve tavuktaki kolesterolun okside oldugu ve damarlara zarar verdigi bildirildi. Yanan ve dumana maruz kalan besinlerde (hamburger, doner, mangalda pisen etler, kavurmalar) ve yaglarda olusan kimyasal maddelerin (nitrosaminler, heterosiklik aminler, polisiklik aromatik hidrokarbonlar, peroksitler) kanser olusumunu destekledigi belirtilerek, tencere yemeklerinin daha saglikli olduguna isaret edildi.

Fast-food (ayak-ustu) besinlerle ilgili bir soruya da su yanit verildi:
�Fast-food besinlere daha cok izgara ve kizartma yontemleri uygulanmaktadir. Derin yagda kizartma yontemi de fast-food restoranlarda sikca kullanilmaktadir. Bu yaglar 10-12 saat kullanildigindan kimyasal ve fiziksel degisikliklere ugramakta ve cabuk bozulmaktadir. Yagda kizartilmis yiyeceklerin sik ve surekli tuketimi, kardiovaskuler ve sindirim sistemi hastaliklari ile kanser riskini artirmaktadir.�

Bir ogun fast-food yenmesi halinde gunun diger ogunlerinde besin seciminde dikkatli olunmasi geregine isaret edilerek, fast-food restoranlarda daha cok firinda pismis ve izgara besinler, et sandviclerinin yani sira, tavuklu ve balikli sandvic secenekleri ve ozellikle dusuk yagli besinlerin tercih edilmesi istendi.

�SINAVDA SEKER YEMEK FAYDALI MI?�
�Sinav esnasinda seker ve sekerli besinlerin tuketilmesi faydali midir?� sorusu uzerine de, sinavlarda basariyi etkileyecek hicbir besinin tek basina �mucizevi� etkisinin olmadigi belirtildi. Halk arasinda seker ve sekerli besinlerin dikkati ve algilamayi arttirdigina yonelik yanlis inanislar bulundugu ifade edilerek, karbonhidrattan zengin bu besinlerin gevsemeye neden oldugu uyarisinda bulunuldu. Bu nedenle sinav oncesinde seker, sekerleme gibi basit sekerlerin yerine kuru uzum, erik ya da A ve C vitaminlerinin zengin oldugu taze meyve ve sebze gibi besinlerin tercih edilmesi onerildi.

Her gun sarimsak yenmesinin kalp sagligi acisindan faydali olup olmadigi sorusu uzerine de, sarimsagin icerdigi bilesikler nedeni ile tumor olusumunu engelledigi, antihipertansif etki gosterdigi, kolesterol ve trigliserit dusurucu etkisinin olduguna dair calismalar bulundugu belirtildi. Bu besinin, antikoagulan (pihtilasmayi engelleyen) etkisi nedeni ile kalp-damar hastaliklari icin onem tasidigina isaret edilerek, �Ancak asiri tuketiminden kacinmak gereklidir� denildi.

Bir baska soru uzerine de, tursunun besleyici degerinin cok az oldugu, kullanimindan ozellikle hipertansif kisilerin kacinmasi gerektigi bildirildi.

Kis beslenmesine dikkat...........


Saglik Bakanligi Temel Saglik Hizmetleri Genel Mudurlugu Gida Guvenligi Dairesi uzmanlari, kisin gecelerin uzamasindan dolayi su uyarilarda bulundu:

Saglik Bakanligi Temel Saglik Hizmetleri Genel Mudurlugu Gida Guvenligi Dairesi uzmanlari, kisin gecelerin uzamasindan dolayi televizyon basinda gecirilen surenin arttigina isaret ederek, bu sure icindeki atistirmalarin, kilo artisina yol actigi uyarisinda bulundu.

Uzmanlar, bu nedenle kis aylarinda da diger mevsimlerde oldugu gibi seker ve yag oranina dikkat edilmesi, kizartma ve kavurmadan kacinilmasi, yemeklerde bitkisel sivi yaglarin tercih edilmesi ve tatlilarin cok sik tuketilmemesi gerektigini bildirdiler.

Saglik Bakanligi Temel Saglik Hizmetleri Genel Mudurlugu Gida Guvenligi Dairesi uzmanlari, kisin beslenmede dikkat edilecek hususlara iliskin bir rapor hazirladi.

Raporda, sonbahardan kisa geciste degisen hava sartlarinin etkisiyle olusan hastaliklardan korunmada beslenmenin onemine isaret edildi. Ozellikle kisin hava sicakliginin azalmasiyla birlikte beslenme seklinin de degistigi hatirlatilan raporda, bu mevsimin ozelligine uygun beslenmeye dikkat edilmesi istendi. Raporda, kis beslenmesi konusunda su uyarilarda bulunuldu:

''-Mevsim gecis donemlerinde ve kis aylarinda siklikla gorulen enfeksiyon hastaliklarindan korunmada, yeterli ve dengeli beslenme aliskanligi surdurulmeli, ozellikle vitamin ve minerallerden zengin olan sebze ve meyveler tuketilmelidir.

-Vucut direncinin artirilmasinda onem tasiyan C vitamini yonunden zengin limon, portakal, mandalina gibi turuncgiller basta olmak uzere, mevsim sebze ve meyvelerinin tuketilmesine ozen gosterilmelidir.

-Kis mevsiminde tuketimi artan yagli ve sekerli besinlerden kacinilmalidir.
-Kis mevsiminde gunesten fazla yararlanilamamasi nedeniyle kemik ve dis sagligi icin gerekli olan D vitamini ihtiyacinin karsilanmasi icin gunesli gunlerde yuruyuslere cikilmali ve bol bol balik tuketilmelidir.

Agzina aci biber surunce oldu!!!!!!!!!!!!!!


Amerikali kadin, bebeginin parmagini emmesini diye aci biber surdu. Kucuk kiz, nefes alamayarak oldu. Bu yonteminin ulkemizde de yaygin olarak kullanildigi ileri suruldu!

Amerikali Angela Disabella, bes aylik bebeginin parmagini emmesini onlemek icin aci biber surdu. Kucuk kiz, nefes alamayarak oldu. Doktorlar, uygulamanin Turkiye'de de cok yaygin oldugunu belirterek, uyariyor: "Sakin siz denemeyin..."

Parmagini emen bes aylik kizini bu kotu aliskanligindan vazgecirmek isteyen anne bebeginin olumune yol acti. ABD'nin Teksas eyaletinde yasayan 21 yasindaki Angela Disabella, emmesini onlemek icin parmagina aci biber surdugu bes aylik kizinin aci biber yuzunden nefes alamayarak olmesi sonucu cinayetten suclu bulunarak 7 yil hapse mahk�m edildi. Angela'nin kuzeni Jessica Wojtak olayin tamamen kaza oldugunu, Angela'nin kizinin iyiligini istedigini savundu. 911 kayitlarindan genc kadinin bebegin kurtarilmasi icin yardim cagrisinda bulundugunu buna ragmen bebegin kurtarilamadigini belirtti.

GUVENSIZLIK BELIRTISI

Istanbul Tip Fakultesi Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Ogretim Uyesi Prof. Dr. Hulya Gunoz "Parmak emmek cocuklarda guvensizlik gostergesidir. Aileler cocuklarinin parmak emmelerini engellemek icin aci biber surme uygulamasina cogu kez basvuruyor. Ancak zaten guvensiz hisseden cocuklara bu ikinci bir darbe oluyor. Bu tip gereksiz davranislardan kacinilmalidir" dedi.

Kis hastaliklari cocuklarin dusmani......


Mustafa Kendirci, kis aylarinda daha sik gorulen bogmaca ve bronsiolitin erken tedavi edilmediginde cocuklarin olumune neden olabilecegini soyledi.

Bogmaca ve bronsiolite dikkat!
Bogmaca, cocuklarda zaturree gelismesine ve havaleye neden olabiliyor.

Erciyes Universitesi Tip Fakultesi Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Ana Bilim Dali Ogretim Uyesi Prof. Dr. Mustafa Kendirci, kis aylarinda daha sik gorulen bogmaca ve bronsiolitin erken tedavi edilmediginde cocuklarin olumune neden olabilecegini soyledi.

Prof. Dr. Mustafa Kendirci, bogmacanin baslangictaust solunum yolu enfeksiyonu gibi belirtiler verdigini, ancak 2-3 hafta icinde geliserek ciddi nobetler seklinde pes pese oksuruge ve cocuklarda morarmaya neden oldugunu soyledi.

Bebeklerin 2. ayi doldurduklarinda mutlaka ardi ardina 3 kez bogmacaya karsi asilanmalari gerektigini belirten Kendirci, �Bogmaca,cocuklarda zaturree gelismesine ve havaleye neden olabilir. Bu da beyni olumsuz etkiler. Asi, bogmaca riskini en aza indirir. Cocuk bogmacaya yakalansa bile hafif sekilde atlatir� diye konustu.

Tahlil icin bogaz kulturu alinirken cocuklari strese sokmamak gerektigine isaret eden Kendirci, �Stres, oksuruk nobetine neden olurve cocuk oksuruk ile birlikte kusar. Tedavi icin de buhar, antibiyotikve sakinlestirici ilaclar verilmelidir� dedi.

BRONSIOLIT OLDURUYOR

Kendirci, akcigerlerin kucuk hava yollarinin iltihaplanmasi olan bronsiolite karsi da ozellikle kis aylarinda dikkatli olmak gerektigini kaydetti.

Sut cocuklarinda bronsiolite daha cok rastlandigini ifade eden Kendirci, sunlari soyledi:
�Oksuruk, nefes darligi, hisirtili solunum ile kendini gosteren bronsiolit, kucuk cocuklar icin tehlikeli bir hastaliktir. Bronsioliteyakalanan sut cocuklari, balgami cikartamayacaklari icin nefes borulari tikanarak olebilirler. Akcigerlerde zar delinmesi gelisebilir. 2 yasin altindaki cocuklarin tedavisinde gec kalinmamalidir. Ancak, bu hastalik tedavi edilse bile bir kis boyunca tekrarlayabilir. Akut bronsiolit, astim gelisme riskine karsi takip edilmelidir.�

Kendirci, bronsiolit hastasi cocuklara nemli oksijen tedavisi uygulanmasi gerektigine isaret ederek, kalp yetmezligine neden olmayacak sivilar ile bronsiolleri genisletici ilaclar verilmesi gerektigini kaydetti.

Bel agrilarindan kurtulmanin yolu.......


Bel agrilarinin buyuk bolumu hareketsiz yasamdan kaynaklaniyor. Agrilardan kurtulmada en etkili yol surekli hareket etmek. Sehir hayati bel agrilarini tetikliyor.

Selcuk Universitesi Beden Egitimi ve Spor Bolumu Ogretim Uyesi Yrd. Doc. Dr. Yalcin Kaya, duragan kent hayatinda, en temel hareketleri bile yapmayan kisilerin cesitli saglik sorunlari yasayabildigini belirtti.

Kaya, bel ve boyun agrilarinin onemli kisminin sonu ameliyata kadar varan fitiga donusebildigine dikkat cekti.

Kaya, kisinin gunluk yasamini adet kabusa ceviren agrilardan kurtulmanin en pratik yolunun ise yasama hareket katmak oldugunu vurguladi.

Bel agrilarinin buyuk bolumunun hareketsiz yasam nedeniyle ic ve dis kaslarin zayiflamasindan kaynaklandigini belirten Kaya, ''bel agrilarinin buyuk bolumu, bir cesit fitik olarak da nitelendirilen, belin alt kisimlarinda yer alan 'lumbar' bolgenin duzlesmesi sonucu olusur. Siddetli agrilara neden olabilen lumbar duzlesmesinin tedavisi, bu ve benzer kaslarin guclendirilmesinden gecer. Belli araliklarla yapilacak yuruyusler bu kaslari yeniden aktif hale gecirebilir'' dedi.

Yuvarlanin...

Kaya, 'hafif bel agrisi cekenler ya da bel agrisiyla karsilasmak istemeyen kisiler icin en iyi egzersizin vucudu gergin hale getirip yuvarlanmak oldugunu soyledi.

Yuvarlanmanin cekilen bel agrisini da azaltacagina dikkat ceken Kaya, "eller basin uzerine alinarak gergin sekilde yapilacak yuvarlanma, iskeletin yukunu azaltan ic kaslarin guclenmesi acisindan cok onemlidir'' diye konustu.

YaSlilarda YUksek TansIyon Ve FelClere DIkkat !!

!!
Yaslilarda yuksek tansiyonu indirmenin, olumle sonuclanmayan felc riskini azaltabildigi saptandi. Arastirmada, orta derecede yuksek tansiyona sahip yaslilarda, ATI-reseptor bloke eden, candesartan cilexetil etken maddesinin, inme riskini azaltabildigi belirlendi.



Yaslilarda yuksek tansiyonun indirilmesiyle bilme ve kavramayla ilgili akil sagliginin da kontrol altina alinabildigi biliniyor. Ilk kez yuksek tansiyonun indirilmesiyle iki onemli riskin azaltilabildiginin saptandigi bildirildi. Arastirmada, yuksek tansiyon ilaci kullanan yaslilarda kontrol grubuna gore, oldurucu olmayan inme riskinin yuzde 28 azaldigi gozlendi. Ilacin ayrica seker hastaligi riskini de yuzde 20 azaltabildigi belirlendi.


Dunya Saglik Orgutu istatistiklerine gore, kalp hastaliklari ile ilgisi bulunan yuksek tansiyon hastaligi, dunyada 691 milyon insanda bulunuyor. 15 ayri ulkede yas ortalamasi 70-89 olan 4937 yasli hasta uzerinde arastirma yapildi ve soz konusu ilacla tedavi goren deneklerin yuksek tansiyonlarinin yeterli oranda inebildigi gozlendi. Arastirma raporu, Pragda ki Uluslararasi ve Avrupa Yuksek Tansiyon Kurulusu genel kurulunda aciklandi.



"EVLILIK DEPRESYONU NEDENLERI NELERDIR?

Evlilikte keramet arayip depresyon bulduysaniz, endiselenip sizde bir gariplik oldugunu dusunmeyin; cunku her 10 ciftten birinde evlilik sonrasi depresyonuna rastlaniyor.Iste nedenleri ve problemin cozumu...

Gelinligi kaldirdiniz, dugun pastasini bitirdiniz, tesekkur etmeniz gereken herkese tesekkur ettiniz ve binbir ugrasla dosediginiz eve yerleserek nihayet evlilik hayatina basladiniz. Isin zorlu kismi bitti diyenler yaniliyor olabilirler; cunku pek cok cift evlendikten sonra buyuk bir depresyon yasiyor.

Evlilik sonrasi depresyonu
Her 10 ciftten biri, evli olarak yasamaya basladiktan sonra evlenmeyle yasanan mutluluk ani bir dususe geciyor. Bazen bu durum o kadar ciddi bir hal aliyor ki, evlilik sonrasi depresyonu ortaya cikiyor. Giderek yayginlasan bu durum, bazen aylar boyu devam edip, bu depresyonu yasayan kisilerde hayal kirikligi ve kafa karisikligina sebep oluyor, hatta evlenmenin dogru bir fikir olup olmadigini sorgulamaya kadar gidebiliyor. Ote yandan evlilige yapilan yatirim dusunulecek olursa, bu kadar cok insanin bu turden bir hayal kirikligi yasamasinda sasilacak bir sey yok.